Y Kuşakta Evlilik ve Çocuk Sahibi Olmanın Anlamı Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme

Creative Commons License

Güdül A. S., Kutuk B. S.

GENÇLİK ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, sa.2026, ss.65-86, 2026 (TRDizin)

Özet

Son yıllarda Türkiye’de boşanma oranlarındaki artış, evlenme yaşındaki yükselme ve çocuk sahibi olma oranlarındaki düşüş yeni neslin aile kurumuna bakışını anlamayı önemli hale getirmiştir. Bu çalışmada, 1981-1999 yılları arasında doğan Y kuşağı bireylerinin evlilik ve çocuk sahibi olmaya ilişkili düşünceleri ve anlam dünyaları ele alınmaktadır. Nitel yöntemin kullanıldığı bu araştırma tek vaka çalışması olarak tasarlanmıştır ve araştırmanın katılımcılarını Bartın ilinde yaşayan eğitim sektöründe çalışan 15 öğretmen ve akademisyen oluşturmaktadır. Bu katılımcılardan derinlemesine görüşme tekniği ile veri toplanmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA 24 programıyla analiz edilmiştir. Araştırmada Y kuşak katılımcıların evlilik konusunda olumlu düşündükleri ve büyük kısmının evliliği “hayatı paylaşma” olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların çocuk sahibi olma kararında ise ekonomik koşullar ve psikolojik hazırlık en kritik faktörler olarak öne çıkmıştır. Araştırma bulguları Y kuşağının evlilik ve ebeveynliğe yönelik yaklaşımlarının bireysel irade, ekonomik koşullar ve kültürel normların etkileşimiyle şekillendiğini göstermektedir. Bir zamanlar kolektif ve zorunlu beklenti olan evlilik, artık geleneksel aile baskılarının önemli ölçüde zayıfladığı, bireysel tercihlere dayalı bir alan haline gelmiştir. Politika düzeyinde bakıldığında ise ekonomik güvenliğin güçlendirilmesi, ücretli ebeveyn izninin genişletilmesi, çocuk bakım altyapısının iyileştirilmesi ve sosyal düzenlemelerin uygulanması, genç yetişkinlerin evlilik ve çocuk sahibi olma kararlarını destekleyebilir görünmektedir.
In recent years, the increase in divorce rates, the rise in the age of marriage and the decline in the rate of having children in Turkey have made it important to understand the new generation’s perspective on the institution of family. The current study examines the thoughts and meaning worlds of Generation Y individuals born between 1981 and 1999 regarding marriage and having children. Designed as a single case study using qualitative methods, this study involved 15 teachers and academics working in the field of education sector and living in Bartın province. Data were analysed using MAXQDA 24 software. The study concluded that the Generation Y participants have a positive view of marriage and the majority of them see marriage as “sharing life”. Economic conditions and psychological readiness emerged as the most critical factors in the participants’ decision to have children. The findings also indicate that Generation Y’s approaches to marriage and parenthood are shaped by the interaction of individual will, economic conditions and cultural norms. Marriage, once a collective and obligatory institution has transformed into a realm of personal choice in which traditional family pressures have considerably weakened. From a policy perspective, strengthening economic security, extending paid parental leave, improving childcare infrastructure and implementing supportive social regulations appear to be measures that could encourage young adults in their decisions to marry and have children.