Klasik Gitar Tarihi II: Barok Dönemde Gitar (1600-1750)


Uluocak A. S.

Doruk Yayınları, İstanbul, 2011

  • Yayın Türü: Kitap / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2011
  • Yayınevi: Doruk Yayınları
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Hacettepe Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Rönesans gitarı ve vihuela, 16. yy. süresince kendilerine ait repertuarları ile gelişimlerini farklı biçimlerde sürdürmüşler, ancak yüzyılın sonlarına doğru -müzikte Barok akımın doğuşuyla birlikte- popülerliklerini yitirmeye başlamışlardır. Zamanla kullanımı azalan bu çalgılar için, 16. yy. ın sonlarından itibaren ise artık hiç eser yazılmamıştır. Bu yıllarda, yeni müzik akımıyla birlikte Rönesans gitarı ve vihuelanın yerini alan bir başka çalgı dikkat çekmektedir. Bu çalgı, Barok gitardır.

Barok gitar, 16. yy.ın sonlarından itibaren tüm Avrupa’da öylesine güçlü bir popülerlikle yaygınlaşmaya başlamıştır ki, Rönesans Döneminin gitar benzeri çalgıları olan Rönesans gitarı ve vihuela, Barok gitarın yükselen bu popülerliğine karşı koyamayıp tarih sahnesinden silinmişlerdir. Bundan böyle eğlencelerde, festivallerde, bayram yerlerinde kısacası dansın ve şarkının olduğu her yerde, halk arasında kullanılan gitar türü, Barok gitar olmuştur. İlk zamanlarda sadece popüler danslara ve şarkılara eşlik etmekte kullanılan bu gitar, ilerleyen yıllarda ciddi sanat müziklerinde de kendini göstermiş ve 17. yy.ın ikinci yarısından itibaren lavtaya bir rakip olarak, Avrupa’nın belli başlı saraylarında büyük değer görmüştür

İşte, “Klasik Gitar Tarihi” serisinin bu ikinci cildi, klasik gitara uzanan yolda önemli bir kilometre taşı olarak kabul edilen Barok gitara ayrılmıştır. Kökenleri çok iyi bilinmese de çalgının 17. yy. başlarından itibaren gelişimi çok açık bir biçimde takip edilebilmektedir. Barok Dönemin başından sonuna kadar (yaklaşık yüz elli yıl) tüm Avrupa’da etkin bir biçimde kullanılan Barok gitar, önce İspanya, ardından İtalya ve daha sonra da Avrupa’nın diğer ülkelerinde beş çift telli bir çalgı olarak kabul görmüş ve yaygınlaşmıştır. Tüm Avrupa bu çalgıyı “İspanyol gitarı” olarak tanımıştır. Giovanni Paolo Foscarini (1621’den önce-1649), Francesco Corbetta (1615-1681), Gaspar Sanz (1640-1710)   Santiago de Murcia (1682-1740), Ludovico Roncalli (1654-1713), Robert de Viseé (yaklaşık 1655-yaklaşık 1735) ve François Campion (1685- 1747), eserleri günümüze kadar ulaşan Barok gitar bestecilerinden sadece birkaçıdır.