Yalnız Yaşayan Yaşlıların Yalnız Yaşama İlişkin Değerlendirmeleri: “Gücüme Gidiyor Ama Ne Yapayım”
İnsan ve İnsan, cilt.13, sa.42, ss.49-69, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 13 Sayı: 42
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.29224/insanveinsan.1910462
- Dergi Adı: İnsan ve İnsan
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.49-69
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Hacettepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Türkiye’de modernleşme, göç, değişen aile yapısı, kentsel yaşam pratikleri gibi nedenlerden dolayı yalnız yaşayan yaşlı sayısında ciddi bir artış meydana gelmiştir. Yalnız yaşayan yaşlıların hem yaşlılığın hem de yalnızlığın sebep olduğu zorluklarla tek başlarına mücadele etmek durumunda kalmaları yaşlıların geneline göre daha dezavantajlı olmalarına sebep olmaktadır. Bu fenomenolojik araştırmanın amacı yalnız yaşayan yaşlıların yalnız yaşama ilişkin değerlendirmelerini ve yalnız yaşam sürecinde karşılaştıkları zorlukları keşfetmektir. Bu kapsamda Ankara’da, yalnız yaşayan amaçlı örneklem tekniği ve maksimum çeşitliliği yansıtma hedefiyle seçilen 35 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi sonucunda katılımcıların bağımsız olma ve çocuklarına yük olmama adına yalnız yaşamayı tercih ettikleri ve yalnızlık deneyimledikleri belirlenmiştir. Katılımcıların alışveriş ve tadilat gibi gündelik işlerinde zorluk yaşadıkları ve ev kazası ve hastalık durumlarına karşı korkularının olduğu görülmüştür. Ayrıca sosyodemografik özelliklerin yalnız yaşam deneyimini etkilediği anlaşılmıştır. Çalışma sonucunda yaşlıların maruz kaldığı yalnızlık düzeyini düşürmek ve yalnız yaşamın zorluklarını azaltmak için politika ve uygulamalara dönük öneriler geliştirilmiştir.
In Turkey, there has been a significant increase in the number of older adults living alone due to reasons such as modernization, migration, changing family structures, and urban living practices. It is important to understand that older adults living alone face significant challenges due to the combination of natural ageing processes and feelings of isolation. This can result in a greater degree of disadvantage compared to the wider elderly population. The objective of this phenomenological study is to explore the experiences of older adults living alone in the context of living alone and the challenges they face in doing so. In this context, 35 participants in Ankara were selected for in-depth interviews using purposive sampling, with the aim of reflecting maximum diversity. The analysis of the data revealed that participants preferred to live alone to preserve their independence and to avoid being a burden on their children; however, they experienced loneliness. It was observed that participants experienced difficulties in daily household tasks such as shopping and home repairs and that participants had fears about home accidents and illness. It was also understood that sociodemographic characteristics have a bearing on the experience of living alone. Policy and practice-oriented recommendations have been formulated to address the issue of loneliness experienced by older adults and to mitigate the challenges associated with living alone.