Sessizlikten Platform Kamusallığına: Kadın Cinayetlerine Karşı Instagram’da Dijital Feminist Bilgi, Hafıza ve Direniş
Yeni Medya (Online), sa.20, ss.443-469, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: Sayı: 20
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.55609/yenimedya.1872924
- Dergi Adı: Yeni Medya (Online)
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.443-469
- Hacettepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, kadın cinayetlerine karşı dijital feminist mücadelenin, yeni medya ortamlarında ana-akım kamusal alanda dışlanan deneyimleri görünür kılarak nasıl bir karşı-kamusal alan inşa ettiğini incelemektedir. Çalışma, kadın cinayetlerinin geleneksel medyada bireysel ve münferit olaylar olarak çerçevelenmesine karşı geliştirilen dijital feminist söylemleri, kamusal sorun tanımı, feminist bilgi üretimi ve kolektif hafıza inşası bağlamında ele almaktadır. Kavramsal ve kuramsal çerçeve, karşı-kamusal alan yaklaşımını feminist kriminolojinin kadın cinayetlerini yapısal şiddet ve kurumsal cezasızlık ekseninde ele alan perspektifiyle birleştirmektedir. Araştırmada, Türkiye’de kadına yönelik şiddete karşı mücadele alanında faaliyet yürüten Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı, Kadın Dayanışma Vakfı ve Uçan Süpürge Vakfı’nın 2025 yılı boyunca ürettikleri toplam 190 adet kurumsal Instagram paylaşımı veri seti olarak alınmış ve bu içerikler üzerinden nitel bir tematik analiz gerçekleştirilmiştir. Analiz bulguları, dijital platformların feminist STK’lara alternatif bilgi rejimleri üretme, kadın cinayetlerini kayda geçirme, anma ve hatırlama pratikleri yoluyla karşı-hafıza oluşturma ve politik mobilizasyonu mümkün kıldığını göstermektedir. Bu bağlamda dijital feminist karşı-kamusal alan, kadın cinayetlerini bireysel sapma ya da istisnai olay anlatılarının ötesine taşıyarak patriyarkal şiddet ilişkileri ve devletin sorumluluğu ekseninde yeniden çerçevelemektedir. Analiz, Instagram’ın yeni medyaya özgü görsel ve duygulanımsal mantığının feminist söylemlerin dolaşımını ve görünürlüğünü güçlendirirken, aynı zamanda platformun algoritmik yapısı ve kullanım dinamikleri nedeniyle çeşitli sınırlar ve kırılganlıklar da ürettiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak araştırma, dijital feminist aktivizmin yeni medya ortamlarında sessizlikten karşı-kamusal alana uzanan bir hatta, bilgi, hafıza ve direnişi birlikte üreten çok katmanlı bir politik pratik olduğunu savunmaktadır.
The study examines how digital feminist struggles against femicide construct counter-public spheres within new media environments by rendering visible experiences excluded from the mainstream public sphere by focusing on digital feminist discourses that emerge in response to the dominant framing of femicides in traditional media as individual, isolated, and exceptional incidents. These interventions are analyzed in relation to public problem definition, feminist knowledge, and the construction of collective memory. The conceptual and theoretical framework combines counter- public sphere theory with feminist criminology, particularly its understanding of femicide as a form of structural violence shaped by patriarchal power relations and institutionalized impunity. Empirically, the study is based on a qualitative thematic analysis of 190 institutional Instagram posts published throughout 2025 by four feminist organizations in Türkiye, including: We Will Stop Femicide Platform, Mor Çatı Women’s Shelter Foundation, Women’s Solidarity Foundation, and Flying Broom Foundation. The findings demonstrate that digital platforms enable feminist NGOs to generate alternative regimes of knowledge, systematically document femicides, and construct counter-memory through practices of naming, commemoration, and remembrance, while also fostering political mobilization. The digital feminist counter-public sphere reframes femicide beyond narratives of individual deviance, situating it within patriarchal structures of violence and emphasizing state responsibility. The analysis reveals that Instagram’s visual and affective media logic enhances the circulation and visibility of feminist discourses and produces vulnerabilities shaped by algorithmic governance and platform dynamics. Overall, the study argues that digital feminist activism constitutes a multi-layered political practice that integrates knowledge, memory, and resistance, tracing a trajectory from silence to counter-public visibility.