Serviks Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Tutumlar ile Kadercilik Eğilimi Arasındaki İlişki: Türkiye’de 18–65 Yaş Arası Kadınlarda Kesitsel Bir Çalışma

Kaşaltı T., Mert Karadaş M., Yıldırım S., Uslu Şahan F.

1. Uluslararası 3. Ulusal Bütünleşik Hemşirelik ve Ebelik Kongresi, Ankara, Türkiye, 7 - 09 Mayıs 2026, sa.139, ss.114-115, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.114-115
  • Hacettepe Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç

Bu çalışma, Türkiye’de 18–65 yaş arası kadınlarda kadercilik eğilimi ile serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumlar arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu tutumlarla ilişkili sosyodemografik ve davranışsal faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Yöntem

Kesitsel tipteki bu araştırma, Ocak–Mart 2025 tarihleri arasında çevrim içi anket yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma, uygun örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleri ile ulaşılan 618 kadın ile tamamlanmıştır. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Kadercilik Eğilimi Ölçeği ve Serviks Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır.

Bulgular

Katılımcıların serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutum puan ortalaması 88.32±11.87, kadercilik eğilimi puan ortalaması ise 73.78±11.66 olarak bulunmuştur. Kadercilik eğilimi ile erken tanıya yönelik tutumlar arasında orta düzeyde, negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (r=–0.346, p<0.001). Hiyerarşik regresyon analizinde, modelin son aşamasında kadercilik eğiliminin (β=–0.329, p<0.001) ve HPV aşılanma durumunun (β=0.132, p=0.001) erken tanıya yönelik tutumların anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir. Modele kadercilik değişkeninin eklenmesi açıklanan varyansı %5.1’den %15.5’e yükseltmiştir.

Sonuç

Bu çalışma, kadercilik eğiliminin kadınların serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumlarını olumsuz yönde etkileyen önemli bir faktör olduğunu göstermektedir. Bulgular, erken tanı davranışlarının geliştirilmesinde yalnızca bilgi temelli değil, aynı zamanda inanç ve kültürel değerleri dikkate alan yaklaşımların önemini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, halk sağlığı müdahalelerinde kadercilik gibi bilişsel ve kültürel engellerin ele alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Serviks kanseri, erken tanı, kadercilik