Research Information System
59. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Ankara, Turkey, 18 - 22 October 2023, pp.48, (Summary Text)
GİRİŞ ve AMAÇ: Yas, kayıplara verilen tepki ve kayıp sonrası duruma uyum sürecidir. Lindemann, ölüm tehdidi altındaki ayrılıklarda kişilerin yas sürecinden geçtiğini gözlemlemiş ve bu durumu "beklentisel yas" olarak kavramsallaştırmıştır. Ciddi kronik hastalıkların varlığında hasta yakınları hem sevdiklerini kaybetme kaygısı yaşarlar hem de bakım verme sürecinde önemli ölçüde stres ve kayıplara maruz kalırlar. Bu açıdan demans gibi bilişsel yıkımla giden hastalıklar ile fiziksel hastalıklarda bakım verenlerin yaşadıkları sorunlar farklı olabilmektedir. Demans hastalarının yakınlarında hastaların bellek, kimlik ve ilişki kaybıyla birlikte beklentisel yasın daha erken ve şiddetli olabileceği öngörülebilir. Bu çalışmada Alzheimer Hastalığı’na bağlı Majör Nörobilişsel Bozukluk (AH-MNBB) ile hematolojik malignite hastalarının yakınları arasında beklentisel yas şiddeti açısından farklılık olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. YÖNTEM: Çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi(AÜTF) Geriatrik Psikiyatri polikliniğine başvuran 66 AH-MNBB ile Hematoloji kliniğinde hematolojik malignite (HM) nedeniyle tedavi görmekte olan 66 hasta ve yakınları (eşleri ve reşit yaştaki çocukları) dahil edilmiştir. (AÜTF Etik kurul onay no:İ10-639-21). Hasta ve yakınlarına Mini Mental Test ile Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği verilmiştir. Hasta yakınlarına ayrıca Sosyodemografik Veriler Anketi, MarwitMeuser Bakım Veren Yas Ölçeği-Kısa Formu (MMBYÖ) ve Bakım Verme Yükü Ölçeği uygulanmıştır. BULGULAR: AH-MNBB grubunda hasta ve yakının yaşları daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). MMBYÖ toplam puanları açısından iki grup arasındaki fark anlamlı değildir (48,77±17,98 ile 44,18±15,57). MMBYÖ kişisel fedakârlık yükü alt ölçeği puanları AH-MNBB grubunda daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). AHMNBB grubunda MMBYÖ puanı; bakım verme yükü puanı ile yüksek oranda (r=0,735) koreledir. Ayrıca hafif evrede orta-ağır evrelere göre, eşlerinde de çocuklarına kıyasla MMBYÖ puanı belirgin olarak düşük saptanmıştır(p<0,05). TARTIŞMA ve SONUÇ: Bu çalışma AH-MNBB hasta yakınlarında beklentisel yasın başka bir kronik hastalık ile karşılaştırmalı olarak doğrudan araştırıldığı ilk çalışmadır. Bakım yükü ve beklentisel yas düzeyleri benzer olmasına rağmen AH-MNBB grubunda hasta yakınlarının daha fazla kişisel fedakarlıkta bulunduklarını düşündükleri görülmüştür. İleride yapılacak çalışmalarda AH-MNBB hastalarının yakınlarında beklentisel yas ile ruhsal bozukluklar arasındaki ilişkinin incelenmesi önerilir.