Cinsel istismar olgularında suça sürüklenen çocukların ceza sorumluluğu açısından değerlendirilmesi: İki olgu sunumu


İğde E. N., Demiray E., Kurtboğan B., Tümer A. R., Evinç Ş. G., Balseven Odabaşı A., ...More

ADLI TIP BÜLTENI = THE BULLETIN OF LEGAL MEDICINE, no.2026;31(1), pp.98-104, 2026 (TRDizin)

  • Publication Type: Article / Case Report
  • Publication Date: 2026
  • Doi Number: 10.17986/blm.1798
  • Journal Name: ADLI TIP BÜLTENI = THE BULLETIN OF LEGAL MEDICINE
  • Journal Indexes: Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), EMBASE, Directory of Open Access Journals, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Page Numbers: pp.98-104
  • Hacettepe University Affiliated: Yes

Abstract

Ceza sorumluluğunun değerlendirilmesinde 12-15 yaş arası olgular özel öneme sahiptir. Bu yaş grubunda yer alan suça sürüklenen

çocukların adalet sistemi içerisinde haklarında karar verilebilmesi için ceza sorumluluğuna ilişkin çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları

uzmanları, çocuk psikologları ve adli tıp uzmanları tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, mağdur ve failin 12-15

yaş arasında olduğu ve cinsel istismar iddiası bulunan iki olgu üzerinden ceza sorumluluğunun belirlenmesinde bilişsel kapasitenin,

gelişimsel durumun ve psikososyal faktörlerin bütüncül değerlendirilmesinin öneminin vurgulanması amaçlanmıştır. İlk olguda aile

yapısına ilişkin koşullar ve özel öğrenme güçlüğü nedeniyle kişinin yaşına uygun davranışların sonucunu öngörme ve sorun çözme

becerilerini geliştirememiş olduğu belirlendi. İkinci olguda ise ilk muayenesinde bilişsel kapasitesi normal olarak değerlendirilmesine

karşın, tarafımızca yapılan muayene sonucunda kişide dikkat eksikliğinin olduğu saptandı. Her iki olgu hakkında da işlediği fiilin hukuki

anlam ve sonuçlarını algılayamadığı ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişmediği kanaatine varıldı. Bu bulgular çocuklarda

ceza sorumluluğunun bütüncül değerlendirilmesinin ve cinsel istismarla akranlar arasında gerçekleşen, tehdit ve zorlama içermeyen

cinsel eylem arasındaki ayrımın yapılmasının önemini göstermektedir.