Türk yeraltı dünyasının Walt Disneyi: Sedat Peker vakası üzerine bir simülasyon analizi

Creative Commons License

DURMAZ G., ÇAĞLAR A.

Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.17, sa.64, ss.774-786, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu makalenin amacı, Walt Disney’in yetişkinlerin çocuksu hazlarının kışkırtıldığı bir düşsellik simulakrı olmasına benzer biçimde, Sedat Peker’in de yetişkinlerin hak ve adalet hassasiyetlerini harekete geçiren bir kahraman simulakrı olup olmadığını değerlendirmektir. Bu çerçevede öncelikle, Baudrillard’ın simülasyon ve hipergerçeklik kuramı çerçevesinde kavramsal altyapı sunulmuştur. Kavramsal çerçeve, çevrimiçi iletişim kanalları ve sosyal medya platformları aracılığıyla dönüşen kamusal alan anlayışı ile ilişkilendirilmiş ve “yeni” kamusal alanın simülasyon ve hipergerçeklik üretimindeki rolü tartışılmıştır. İkinci olarak, Baudrillard’ın bir simülasyon metaforu olarak kullandığı Disneyland ile organize suç örgütü lideri olduğu iddia edilen Sedat Peker’in YouTube üzerinden yayınladığı ifşa videoları arasında kuramsal bir irtibat kurulmuştur. Üçüncü olarak, 9 Nisan 2021’de Peker’e yönelik düzenlenen operasyon sonrasında kişisel YouTube kanalı üzerinden yayımlanan 10 adet ifşa videosu incelenmiştir. Makale, Peker’in başlangıçta 13 bölüm olarak yayınlamayı planladığı, ancak sınır dışı edilme ve dijital tecrit yaptırımları nedeniyle 10 bölümde tamamlanan video serisi ile sınırlı tutulmuştur. Analiz aşamasında, her bir video özelinde diğer kullanıcılar tarafından yapılan ve en çok etkileşime (beğeni) sahip ilk 100 yorum mercek altına alınmış ve bu yolla Peker’in dijital kamusallıktaki alımlanma biçimleri üzerinden bir kahraman simülakrına evrilme süreçleri tartışılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında, yeraltı dünyasının aktörlerinden biri olarak tanımlanan Sedat Peker’in ifşa videoları ile simülasyon pratikleri arasında olgusal gerçekliğin yerini sembolik inşaya bıraktığı kuvvetli bir illiyet bağının mevcut olduğunu söylemek olanaklıdır.
The aim of this article is to assess whether, just as Walt Disney is a simulacrum of fantasy that incites adults' childish pleasures, Sedat Peker is a simulacrum of a hero who mobilizes adults' sensitivities for rights and justice. Firstly, the conceptual framework is presented within Baudrillard's theory of simulation and hyperreality. This conceptual framework is linked to the transforming understanding of the public sphere through online communication channels and social media platforms, and the role of the "new" public sphere in the production of simulation and hyperreality is discussed. Secondly, a theoretical connection is established between Disneyland, which Baudrillard uses as a metaphor for simulation, and the exposé videos published on YouTube by Sedat Peker, the alleged leader of an organized crime organization. Thirdly, 10 exposé videos published on Peker's personal YouTube channel following the operation targeting him on April 9, 2021, are examined. The article is limited to the video series, which Peker initially planned to release as a 13-episode series but was ultimately reduced to 10 episodes due to deportation and digital isolation sanctions. During the analysis process, the top 100 most-liked comments made by other users on each video were examined, and it was discussed whether Peker had become a simulacrum of a hero in the eyes of the platform's users. Based on the findings, it is possible to argue that there is a clear causal link between the videos of Sedat Peker, a prominent underworld figure, and the videos depicting him as a simulacrum.