Çocuk Yoksulluğunun Ekosistem Perspektifi Temelinde Analizi


Dr. Öğr. Üyesi ERCEM ERKUL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç.Dr. Ercüment Erbay

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu araştırmanın amacı, çocuk yoksulluğunun ekosistem perspektifi temelinde analizinin yapılması ve bulgular çerçevesinde öneriler getirilmesidir. Bu kapsamda, 11 ebeveyn (11 kadın), 14 çocuk (7 kız ve 7 erkek), ve 28 uzman ve karar verici ile derinlemesine görüşmeler gerçekleşmiştir. Yarı yapılandırılmış formlar aracılığı ile derinlemesine görüşmelerde elde edilen bilgiler bilgisayar destekli MAXQDA 2018 ile analiz edilmiştir. Öznelerden elde edilen veriler 'Çocuk Yoksulluğu Algısı', 'Yoksulluğun Çocuklar Üzerinde Etkisi', 'Yoksullukla Çocukların Başa Çıkması', 'Çocuk Yoksulluğunun Zamanla Değişim Algısı' ve 'Öznelerin Çocuk Yoksulluğunun Azaltılmasına İlişkin Önerileri' olmak üzere beş ana tema altında toplanmıştır. Analiz sonucunda çocuklar, yoksulluğu genel olarak temel gereksinimler üzerinden tanımlarken, ebeveynler ve uzman karar vericilerin temel olmayan gereksinimler üzerinden tanımlamıştır. Yoksulluğun çocuklarda en önemli etkisinin eğitim, sağlık ve barınma üzerinde olduğu ifade edilmiştir. Özneler, yoksulluk içinde yaşayan çocukların hane içi stratejileri kullanarak başa çıktığını belirtmiştir. Gelecekte yoksulluk içinde yaşayan çocuk sayısına ilişkin beklentilerde ise, ebeveynler ve uzman ve karar vericiler artacağını, çocuklar ise bu sayının azalacağını ifade etmiştir. Bu bağlamda, Türkiye özelinde, çocuk yoksulluğu ile mücadeleyi yürütecek bir kurulun kurulması, bu kurulun ilgili tüm bakanlıkların katılımıyla oluşturulması, çocuk yoksulluğunun azaltılması noktasında sosyal adalet, eşitlik ve bölüşümü önceleyen ortak bir anlayışın geliştirilmesi ve bu ortak dilin oluşturulacak olan bütüncül politikaların ana merkezinde olması gerekmektedir. Akabinde yerel yönetimlerin güçlendirilmesi ve yetkilendirilmesi önem arz etmekte ve bu bütüncül politikaların verimli ve hakkaniyetli bir şekilde hizmet alanlara mikro, mezzo ve makro programlar, modeller ve projeler yoluyla ulaştırması beklenmektedir. Son tahlilde, tüm bu sistemi denetleyecek ve geri bildirimi sağlayacak destek ve kontrol mekanizmasının kurulması önerilmektedir.