Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ergoterapi A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mine Uyanık
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: TÜBİTAK 2244 Programı
Özet:
Bu çalışma, çalışmaya engel sağlık durumu nedeniyle istihdam dışında kalmış bireylerin işe geri dönüş (İGD) sürecinde işe yükledikleri anlamı kavramsallaştırmayı amaçlamaktadır. Yorumlayıcı fenomenolojik analiz ve Walker & Avant'ın kavram analizi yöntemlerinin kullanıldığı iki aşamalı bir araştırma deseni benimsenmiştir. Ön nitel çalışmada 9 katılımcıyla derinlemesine görüşmeler yapılmış, elde edilen verilerle İGD'de işin anlamına dair beş temel kavram belirlenmiştir: Normalleşme (rutinlere ve sosyal rollere dönüş), Saygınlık (özsaygı ve toplumsal itibarın yeniden kazanımı), Finansal Refah (ekonomik güvence), Kendini Gerçekleştirme (potansiyeli kullanma ve gelişim) ve Sonuç/Ödül (tüm anlamların bütünleştiği nihai kazanım). Kavram analizi aşamasında bu beş kavramın tanımlayıcı özellikleri, öncülleri, sonuçları ve ampirik göstergeleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bulgular, İGD sürecinde işin anlamının çok boyutlu, dinamik ve bağlamsal olduğunu ortaya koymuş; bu boyutların etkileşimini ve bütüncül yapısını vurgulayan "İşe Geri Dönüşte Anlam Modeli" geliştirilmiştir. Bu model, bireyin İGD sürecindeki motivasyonunu ve uyumunu etkileyen öznel anlamın önemine dikkat çekerek, mesleki rehabilitasyon uygulamaları ve gelecek araştırmalar için bir çerçeve sunmaktadır.