Günümüz Siyaset Felsefesinde Kimlik Sorununa Alternatif Bakışlar: E. Levinas, J. Butler ve C. Taylor'da Kimlik ve Siyaset
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Cemal Güzel
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kimlik, çağımız siyasetinde pek çok politik hareketin ve teorinin temel kavramlarından
biridir. Günümüzde çeşitli türden kimliklere sahip insanlar siyasi birer özne olarak
tanınmak istemekte, kimliklerinden ötürü dışlanmaya, ötekileştirilmeye karşı
çıkmaktadırlar. Bu taleplerin gösterdiği temel sorun, varolan siyasetin, yalnızca
farklılıkları göz ardı etmesi değil; varlığını tam da farklı olanın dışlanmasına borçlu
oluşudur. Bu siyaset anlayışının değişmesi gerekmektedir. Ancak günümüzün
kimliklere dayalı siyaset yapma biçimleri, yalnızca emprik farklılıkları öne çıkararak,
adalet ve hak talebini yerelleştirmekte, bu yüzden de siyaseti dönüştürme güçlerini
yitirmektedirler. Bu tez çalışmasının ilk bölümünde, Levinas’ın özneye ve başka olana
ilişkin kavramlaştırmasının kimliği, farklılıktan ve sorumluluktan hareketle düşünmeyi
olanaklı kılıp kılmadığı ele alınmıştır. İkinci bölümde, Butler’ın toplumsal cinsiyet ve
kimlik eleştirisi ortaya konmuş; kimlikten hareket etmeyen bir dayanışma siyaseti
olarak queer yoldaşlığı düşüncesi incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Taylor’ın modern
bir icat olarak kabul ettiği kimlik kavramının temelindeki ilkelere ve tarihsel
dönüşümlere ilişkin incelemesi ele alınmış; farklı kimlikleri homojen hale getirmeyen
bir evrensellik politikasına ilişkin görüşleri değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde, adı
geçen düşünürlerin görüşlerinden hareketle, kimliği ve evrenselliği göz ardı etmeyen bir
siyaset anlayışının olanağı soruşturulmuştur.