Yerçekimi ile Zenginleştirme Ekipmanlarında Tane Boyunun Etkisinin İncelenmesi


Arş. Gör. Dr. DAMLA İZERDEM

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Şevket Levent Ergün

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Cevher zenginleştirme uygulamalarında, yerçekimi ile ayırma yöntemi, düşük enerji tüketimi, çevresel etkilerinin daha az olması ve uygun işletme maliyetleri sebebiyle, ülkemizde ve dünyada yaygın olarak tercih edilen yöntemlerdendir. Bu yöntem temel olarak minerallerin yoğunluk farkına dayalı bir zenginleştirme yöntemidir. Yan kayacı ile arasında yoğunluk farkı olan değerli mineralleri, yerçekimi ile ayırma yöntemiyle birbirlerinden ayırmak mümkündür.

Ayrımdaki temel mantık basit olmasına rağmen; ekipmanın türü ve işletim parametreleri ile cevherin mineralojik yapısı, özgül ağırlığı, serbestleşme derecesi, tane boyu ve şekli gibi özellikleri ayrımı karmaşık bir sistem haline getirmektedir.

Yerçekimi ile zenginleştirme yönteminde sıklıkla tercih edilen ekipmanlar; sallantılı masalar, spiral zenginleştiriciler, jigler, Falcon ve Knelson santrifüjlü ayırıcıları ile MGS zenginleştirme ekipmanlarıdır. Bu ekipmanların uygulanabilir tane boyları bilinmesine rağmen, tane boyu ile performans arasındaki ilişki literatürde yeterince incelenmemiş ve sonuçları ortaya konamamıştır.

Yapılan çalışmada spiral zenginleştirici ve sallantılı masa tercih edilerek, zenginleştirme yöntemlerinin birbiriyle kıyaslanması hedeflenmektedir. Her bir ekipmanda ayrım sırasında oluşan kompleks yapının, cevherin tane boyu ve yoğunluk farkına bağlı olarak incelenmesi hedeflenmektedir. Elde edilen veriler doğrultusunda, zenginleştirilen taneler üzerine etkiyen kuvvetler belirlenerek tanenin ayrım davranımına olan etkisinin ortaya konması tasarlanmaktadır.