Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Cahit Gelekçi
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Türkiye’den Batı Avrupa’ya göç süreci; işçi göçleri, aile birleşimleri ve evlilik göçleri olmak
üzere üç aşamalı olarak gerçekleşmiştir. Göç sürecinin üçüncü aşamasında yer alan ve özellikle
1985’ten sonra giderek yaygınlaşan evlilik göçleri, günümüzde de Türkiye’den Avrupa’ya
gerçekleşen göçlerin başlıca biçimini oluşturmaktadır. Bu çalışma kapsamında evlilik yoluyla
Afyon Emirdağ ilçesinden Belçika’ya gerçekleşen göçler ve yaşanan süreçler araştırılmıştır.
Emirdağ ilçesi, evlilik göçlerinin günümüzde de önemli oranda devam ettiği bir yer olması
sebebiyle araştırma sahası olarak belirlenmiştir.
Kuramsal ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşan bu çalışmanın kuramsal bölümünde
Türkiye’den Batı Avrupa’ya göç süreci; göç ve kültürel süreçlere ilişkin kavramlar, uluslararası
göçe yönelik yaklaşımlar ve ilişkiler ağı (network) teorisi bağlamında açıklanmaya çalışılmıştır.
Çalışmanın alan araştırması bölümünde ise; Emirdağ ilçesinden Belçika’ya evlilik yoluyla
gerçekleşen göçlerin nedenleri, göç edenlerin sosyal, kültürel ve ekonomik yaşamdaki durumları
ve yaşanılan sorunlar incelenmiştir. Ayrıca Belçika’dan Türkiye’ye dönüş yapanların temel
tercih nedenleri ile geri dönüşte karşılaştıkları sorunlar; Belçika’da kalmayı tercih edenlerin ise
bu tercihinde etkili olan faktörler gözlem, yarı yapılandırılmış görüşme ve odak grup
görüşmelerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Bu araştırmadan elde edilen başlıca sonuçlar şunlardır: Emirdağ’dan Belçika’ya evlilik
göçlerinin gerçekleşmesinde, Türkiye’nin sosyo-ekonomik koşullarının ve göçmenlerin
anavatanları ile oluşturdukları ilişkiler ağının önemli bir etkisi bulunmaktadır. Türkiye’den
yapılan evlilikler, Türk dili ve kültürünün gelecek nesillere aktarılması ve anavatan ile ilişkilerin
sürdürülmesi açısından bir köprü vazifesi görmektedir. Bununla birlikte Emirdağ’dan
Belçika’ya evlilik yoluyla gerçekleşen göçlerde kültür farkı, dil ve uyum sorunu, ailevi ve
maddi sorunlar gibi birtakım sorunlar ortaya çıkmaktadır. Belçika’da yaşayan Emirdağlıların
Türkiye’ye geri dönüş yapmalarında maddi sorunlar, boşanma ve emekli olma gibi faktörler
etkili olurken; Belçika’da kalmayı tercih etmelerinde ise ekonomik sebepler, aile ve sosyal
çevre bağları ile sosyal haklar önemli bir rol oynamaktadır.