JOHN CAGE’İN ÇAĞDAŞ TİYATROYA ETKİLERİNİN ROBERT WILSON, ANNE BOGART VE RICHARD SCHECHNER ÜSTÜNDEN ARAŞTIRILMASI VE BU ETKİLER IŞIĞINDA BİR SAHNELEME DENEMESİ


Öğr. Gör. GİZEM KANDEMİR

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Eğitim Enstitüsü, Sahne Sanatları Ansanat Dalı, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Ozan Ömer Akgül

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez ve eser çalışmasında, deneysel müzik insanı John Cage'in avangard ve post-avangard süreçler bağlamında tiyatroya bakış açısı ve bu bakış açısı bağlamında oluşturduğu "rastlantısallık", "sessizlik ve eylemsizlik" ve "izleyici katılımı" kavramları irdelenerek; çağdaşı olan tiyatro insanları Robert Wilson, Anne Bogart ve Richard Schechner'in teatral estetiklerine olan etkilerinin de ışığında, bir performans eseri oluşturmak hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda ilk olarak John Cage'in tiyatroya bakış açısı avangard süreçler bağlamında araştırılmış; "rastlantısallık", "sessizlik ve eylemsizlik" ve "izleyici katılımı" kavramları anlaşılmaya çalışılmış ve bu kavramlar bağlamında ortaya çıkarmış olduğu eserler incelenmiştir. Daha sonraki aşamada, Cage'in ve bu çalışma bağlamında araştırılan üç kavramının Robert Wilson, Anne Bogart ve Richard Schechner'in estetikleri üzerindeki etkiler araştırılmıştır. Bu araştırma esnasında bu üç ismin John Cage'den etkilenerek oluşturdukları eserler ve teknikler incelenmiştir. Böylece çalışmanın bu kısmına kadar olan süreç, bu çalışma sonunda çıkarılması hedeflenen performans eserinin de estetik çerçevesini oluşturmuştur. Tüm bu etkiler ışığından ilhamla, araştırılmış olan üç kavram da kullanılarak, 2025 senesinde Türkiye'de John Cage etkisiyle bir performans tasarımı yapılmış ve bu tasarım sonucunda bir çıktı alınarak, günümüzde Türkiye'de böyle bir tasarımın ne kadar mümkün olabildiği tartışılmıştır.