Tennessee Williams'ın "Sırça kümes" oyununun tarihsel bağlamda blues müziğin gelişimi ile bağdaştırılması ve bir reji uygulaması
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Metin Munzur; Prof. Erol İpekli
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu tezde, karakterlerinin psikolojik derinliği ve yazım dilinin şiirselliğiyle dikkat çeken Amerikan yazar Tennessee Williams'ın 1944 yılında yazmış olduğu "Sırça Kümes" adlı oyununun reji uygulaması yapılmıştır. Bu uygulamanın dayanak noktası olarak oyunun otobiyografik özellikleri seçilmiştir. Uygulama öncesinde dönemin siyasi, ekonomik ve toplumsal durumu araştırılmıştır. Sanayi Devrimi ile baş gösteren, ardından Birinci Dünya Savaşı ile yaygınlaşan makineleşme ve seri üretim toplumsal yapıda değişikliklere sebep olmuştur. Amerika Birleşik Devletleri'nde bazı eyalet ve kentler endüstrileşmiş, buralardaki yaşam büyük bir dönüşüme uğramıştır. Bununla birlikte Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra ekonomileri çöküş halinde olan Avrupa devletlerine çeşitli yardımlarda bulunan Amerika Birleşik Devletleri çok geçmeden kendini büyük bir buhranla yüz yüze bulmuş, 1929 krizi ya da Büyük Buhran olarak adlandırılan bu kriz yeni toplumsal sıkıntıların kaynağı olmuştur. 1930'lar Amerika'sı işsizlik, açlık, hırsızlık ve intihar gibi toplumsal infiallere tanıklık etmiştir. Ve dünyadaki bu güvensiz ekonomik ortam İkinci Dünya Savaşı'na ön ayak olmuştur. Sırça Kümes, bu yılları anlatan otobiyografik bir eserdir. 1930'ların sonunda Amerika Birleşik Devletleri'nin endüstrileşmiş kentlerinden olan St. Louis'de yaşayan Williams ailesi, zorlukla geçinmektedir. Ailenin tek yeterli geçim kaynağını sağlayan Tom Wingfield ise çalıştığı ayakkabı fabrikasındaki işten kurtulmayı ve gezgin bir şair olmayı istemekte, bir yandan da annesinin baskıları ile mücadele etmek için gecelerini sinemada geçirmektedir. Anne Amanda Wingfield ise ayağındaki topallıktan dolayı sosyal hayatın bir parçası olamayan kızı Laura için ve oğlu Tom'un gidişi halinde oluşacak maddi boşluk için çeşitli çözümler peşindedir. Reji uygulamasında lisans öğrencileri ile çalışılmadan önce oyunun detaylı metin analizi ve dramaturji çalışması yapılmıştır. Yazarın hayatı, bu noktada başvurulan temel kaynakların başında gelmiştir. Yazarın oyunu yazma sürecinde yaşadıkları, ailevi ilişkileri, oyunda anlatmak istediğini belirttiği notlar ve günlükleri detaylı bir biçimde incelenmiştir. Oyunda, karakterlere eşlik etmek üzere hikâye bazlı ortaklık ile Blues müziğin önemli temsilcilerinden Muddy Waters'ın şarkıları kullanılmıştır.