MELOCAN (Smilax excelsa L.) BİTKİSİNİN FARKLI KISIMLARININ ULTRASON VE MİKRODALGA DESTEKLİ EKSTRAKSİYON İLE ELDE EDİLEN BİLEŞENLERİNİN TANIMLANMASI
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Halil Vural
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Melocan (Smilax excelsa L.), Karadeniz Bölgesi’nde yetişen, yaprak, meyve ve filizleri günlük diyette tüketilen ve halk ilacı olarak kullanılan bir bitkidir. Bu çalışmada, melocanın yaprak, meyve ve filizleri, üç farklı ekstraksiyon yöntemi (geleneksel ekstraksiyon (GE), ultrasonik destekli ekstraksiyon (UDE) ve mikrodalga destekli ekstraksiyon (MDE)) ile elde edilen ekstraktlarında, toplam fenolik madde (TFM), toplam antioksidan kapasite miktarları (TAK) ve fenolik bileşenleri incelenmiştir. Melocanın toplam fenolik madde miktarı, yaprak, meyve ve filizde sırasıyla; GE ile 55.98±1.98, 55.25±2.81 ve 37.13±2.99 mg gallik asit eşdeğeri (GAE)/g kuru ağırlık; UDE ile 57.30±2.42, 57.12±2.89 ve 38.12±4.24 mg GAE/g kuru ağırlık, MDE ile 67.27±2.05, 66.23±6.59 ve 50.35±4.07 mgGAE/g kuru ağırlık olarak bulunmuştur. Toplam antioksidan kapasitesi, yaprak, meyve ve filizde sırasıyla; GE ile 69.12±1.77, 67.62±9.83 ve 39.18±1.07 mg troloks/g kuru ağırlık; UDE ile 67.01±1.70, 80.69±3.97 ve 40.10±4.97 mg troloks/g kuru ağırlık, MDE ile 83.82±5.72, 76.02±6.96 ve 53.90±3.13 mg troloks/g kuru ağırlık olarak bulunmuştur. Klorojenik asit miktarı, yaprak, meyve ve filizde sırasıyla; GE ile 18.71±0.86, 5.70±0.35 ve 2.72±0.06 mg/g kuru ağırlık; UDE ile 18.61±0.55, 5.90±0.23 ve 18.09±0.29 mg/g kuru ağırlık, MDE ile 5.41±0.04, 3.96±0.34 ve 3.26±0.14 mg/g kuru ağırlık olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar toplu olarak değerlendirildiğinde S. excelsa’da en düşük fenolik içerik filiz örneğinde belirlenmiştir. Ekstraksiyon yöntemleri açısından yöntemler arasında farklılıklar bulunmaktadır. Ultrason destekli ekstraksiyon ve mikrodalga destekli ekstraksiyonun avantajlı olduğu durumlar tespit edilmiştir, bu nedenle bu konuda daha detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.