Sızır (Gemerek-Sivas) karst kaynakları ve yakın dolayının hidrojeoloji incelemesi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji (Hidrojeoloji) Mühendisliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Mehmet Ekmekçi
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Su miktarı ve kalitesi açısından sorun yaşanan
Yukarı Kızılırmak havzasında yeralan Sızır kaynaklarının miktar ve kalite
bazında optimum yönetimine temel olacak bilgilerin elde edilmesi amacıyla bu
çalışmada; Akdağmadeni, Çayıralan (Yozgat), Gemerek ve Ortaköy (Sivas) yerleşim
birimleri arasında kalan yaklaşık 484 km2’lik alanda kaynakların
boşalımını oluşturan sistemin hidrolojik, hidrojeolojik ve hidrodinamik yapısı
belirlenmiş ve havzanın hidrojeoloji haritası hazırlamıştır. İnceleme alanının
büyük bir bölümünde Paleozoyik-Mesozoyik yaşlı Akdağmadeni Litodemini oluşturan
metamorfik kayaçlar, geri kalan kesiminde ise Tersiyer yaşlı çökeller
yüzeylenmektedir. Sızır kaynaklarının beslenme alanını oluşturan
kırıklı-çatlaklı mermerler, metamorfik serinin üst seviyesinde yeralmaktadır. Ayanözü
deresinin akımının % 88’ini Sızır kaynakları ile boşalan yeraltısuyu ile
oluşmaktadır. Ayanözü deresi akımınına ortalama 4 m3/s.’lik bir
katkı oluşturan Sızır kaynakaları, güneybatıda Hamzasultan dağı ile kuzeydoğuda
Karababa dağı arasında güneybatı-kuzeydoğu doğrultusu boyunca oluşan
yeraltısuyu akımı sonucu Sızır kasabasında boşalmaktadır. İnceleme alanındaki
yeraltısuyu dolaşım türü Ayanözü deresi akış yukarısında sığ dolaşım, akış
aşağında (Sızır kaynakları) ise derin dolaşım koşullarına uymaktadır.