Farklı deneysel ortamlarda bilişsel görevlerin denge performansına etkisinin genç yetişkinlerde araştırılması
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları, Türkiye
Tez Danışmanı: Songül Aksoy
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu çalışmanın amacı; denge ve farklı bilişsel aktiviteler arasındaki bağlantının farklı ortamlar oluşturularak incelenmesi ve dengenin bileşenleri ile bilişsel görevler arasındaki bağlantıyı açıklamaktır. Çalışmada, 18-40 yaş aralığında, 30 sağlıklı genç yetişkine fonksiyonel denge görevleri sırasında, görsel ve işitsel ek görev verilmiştir. Denge performansını değerlendirmek için Bilgisayarlı Dinamik Posturografi (BDP)’nin Duyu Organizasyon Testi (DOT) ve Adaptasyon Testi (ADT) kullanılmıştır. Görsel dikkat görevleri (GD), sanal gerçeklik ortamında verilmiştir. İşitsel dikkat görevlerinde (İD) ise bilgisayar hoparlöründen farklı frekans ve şiddet özelliklerine sahip sesler verilmiştir. DOT’un D1 durumu denge puanları karşılaştırıldığında, tüm ikili GD (İG-GD) görevleri ile tekli görev (TG) puanları arasında istatistiki olarak anlamlı fark saptanmış (p=0,001) fakat TG ile İG-İD puanları arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=1,00). İkili görevler kendi aralarında karşılaştırıldığında ise GD2 ile bütün ikili görevler arasında anlamlı fark bulunurken (p=0,001), diğer GD görevleri ile İD arasında istatistiki olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=1,00). DOT’un D4 durumu denge puanları karşılaştırıldığında, tüm İG-GD’ler ile TG ve İG-İD puanları arasında istatistiki olarak anlamlı fark saptanırken (p=0,001), TG ile İG-İD puanları arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,80). ADT yukarı durumunda İG-İD ile TG salınım enerji puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p=0,001). ADT aşağı durumunda ise İG-GD ile TG ve İG-İD arasında anlamlı fark saptanırken (p=0,001), TG ile İG-İD arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,321). Bu çalışmadan elde edilen sonuçların; dikkat ve denge sistemi arasındaki ilişki ve sanal gerçeklik teknolojisinin bu sürece olan etkilerini anlamaya katkı sağlayacağı düşünülmektedir.