İki Dillilerin Argümantasyon Becerilerinin Gelişimi


Arş. Gör. Dr. HÜSSAM SERHAT DAŞCI

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Alman Dili Ve Edebitatı A.B.D., Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Meltem Ekti ; Prof. Dr. Chrıstoph Schroeder

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu çalışma, iki dillilerin argümantasyon becerilerinin gelişimini incelemeyi amaçlamaktadır. Argümantasyon, çıkarımda bulunma veya iddiaları mantıklı bir şekilde savunma ve destekleme süreci olup, dilsel ve bilişsel becerilerle ilişkilidir. Tek ve iki dillilik arasındaki farklar, argümantasyon süreçlerinde önemli etkiler yaratabilir. Iki dillilik, bireylerin daha geniş bir dilsel ve kültürel perspektife sahip olmalarını sağlar ve bu durum argümantasyon becerilerini zenginleştirir. Çalışmanın temel amacı, tek dilliler ve iki dillilerin argümantasyon becerilerini özellikle argümanların referans noktaları bağlamında karşılaştırarak, bu süreçlerin dilsel, bilişsel ve kültürel farklılıklarını ortaya koymaktır. Araştırmada, 5., 7. ve 10. sınıf seviyelerinden seçilen öğrencilerin Türkçe ve Almanca dillerinde yazdıkları metinler analiz edilecektir. Ilk olarak, tek dilliler ve iki dilliler arasındaki tez ve argüman üretimleri tespit edilecek, ardından bu argümanlar tematik gruplara ayrılacaktır. Oluşturulan gruplar, dilsel özellikler ve yaşa dayalı farklar doğrultusunda karşılaştırılacaktır. Bu esnada temel olarak, metinlerdeki tez ve argüman ilişkisi üzerinde durulacak ve argümanlar, dilsel becerilerin yanı sıra bilişsel yapıların nasıl kullanıldığını gösterecek şekilde analiz edilecektir. Çalışmanın metodolojik yapısı, teorik çerçeve ve analizlerin yer aldığı iki ana bölümden oluşmaktadır. Teorik kısımda, iki dillilik ve argümantasyon kavramlarına dair literatür taraması yapılacak ve bu kavramlar arasındaki ilişki tartışılacaktır. Analiz kısmında ise, öğrencilerin metinleri incelenecek ve argümantatif üretimler tematik olarak gruplandırılacaktır. Sonuç kısmında, elde edilen sayısal verilerin yaş, dil ve tematik gruplar değişkenlerinde tablo halinde bir arada sunumu yapıldıktan sonra, iki dilliliğin argümantasyon becerileri üzerindeki etkilerinin analizi ve yorumlanması yapılarak dilsel ve bilişsel farklılıkların eğitimsel, toplumsal ve bilişsel bağlamda nasıl şekillendiğini ortaya koyma çabasına girilecektir.