Klinik olarak tip I interferonopati tanısı alan hastalarda yeni nesil dizileme analizi, interferon imzası ve anti-viral durumun araştırılması
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Pediyatrik Temel Bilimler A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Feyzi İlhan Tezcan
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
| Tip I interferonopatiler (IFNopatiler), tip I interferon (IFN) yolağındaki sinyal artışı ile karakterize heterojen bir hastalık grubunu temsil etmektedir. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı, İmmünoloji Bölümü ve Romatoloji Bölümüne başvuran klinik olarak tip I IFNopati tanısı düşünülen 69 hastada; RT-qPCR ile IFN imzasının değerlendirilmesi, ELISA ile serum IFN-α IFN-β ve CXCL10 düzeylerinin ölçülmesi, tüm ekzom dizileme analizi, hasta serumlarının antiviral aktivitesinin belirlenmesi, endozom belirteci RAB5a ile tip I IFN'lerin kolokalizasyonunun araştırılması hedeflenmiştir. Hastaların %39,1'i (n=27) erkek ve %60,9'u (n=42) kadındı. Hastaların yaşlarının ortancası 13 yıldı. Ebeveyn akrabalığı oranı %43,5'ti. En sık saptanan başvuru şikâyeti cilt bulgusu idi. Cilt bulguları ve vaskülopati (%85,5), otoimmün/inflamatuar bulgular (%74,5) ve kas iskelet bulguları (%68,1) en sık saptanan bulgulardı. Hastaların %81,2'sinde CRP düzeylerinde, %49,3'ünde sedimantasyon oranında artış vardı. Hastaların %71'inde otoantikor pozitifliği saptandı. IFN imzası çalışılan hastaların (n=39) 26'sının IFN imzası pozitif iken 13'ünün negatifti. Hasta grubunda (n=45) CXCL10 seviyelerinin ortancası kontrol grubuna (n=29) göre yüksekti (p<0,0001). CXCL10 seviyeleri ve IFN imzası arasında pozitif korelasyon vardı (p<0,01). Hastaların %62,3'ünde tüm ekzom dizileme analizi ile patojenik varyantlar tespit edildi. Saptanan moleküler defektlerin hasta serumlarındaki antiviral etkinlikle ilgili değişken sonuçlara yol açtığı görüldü. Tip I IFN'ler ve RAB5a'nın kolokalizasyonu bakımından hasta (n=9) ve kontrol (n=4) grubu arasında anlamlı bir fark tespit edilmedi. Anahtar Kelimeler: CXCL10 (IP-10), interferon imzası, interferonopati, tip I interferonlar, tüm ekzom dizileme | |||