Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Elektrokimya Konusundaki Kavram Yanılgılarının Belirlenmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Cemil Aydoğdu
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Elektrokimya konusu daha çok soyut ifadelerin ve sembolik gösterimlerin yer aldığı öğretmen adaylarının öğrenmekte zorlandığı kimya konu alanlarından biridir. Bu çalışma ile fen bilgisi öğretmen adaylarının elektrokimya konusundaki kavram yanılgılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında fen bilgisi öğretmen adaylarının elektrokimya konusundaki bilimsel bilgileri, bilgi eksiklikleri, pozitif yanlış ve negatif yanlış yüzdeleri de hesaplanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel tarama deseni tercih edilerek 2023-2024 eğitim öğretim yılı bahar döneminde veriler toplanmıştır. Ölçme aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen dört aşamalı elektrokimya kavram testi kullanılmıştır. Elektrokimya Kavram Testinin (EKT) geçerlik ve güvenirlik çalışmaları 307 fen bilgisi öğretmen adayına uygulanmıştır. Güvenirlik analizleri sonucu testin doğru cevaplardan elde edilen bilimsel bilgi puanı için KR-20 güvenirlik katsayısı .819 yanlış cevaplardan elde edilen kavram yanılgısı puanı için KR-20 güvenirlik katsayısı .702 olarak hesaplanmıştır. Pilot çalışma neticesinde yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri geliştirilen bu testin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu doğrulamış ve devamında asıl uygulamaya geçilmiştir. Geliştirilen EKT’nin Türkiye'nin yedi bölgesinden farklı üniversitelerin fen bilgisi öğretmenliği programına devam eden 710 fen bilgisi öğretmen adayına uygulanmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizi sonucunda; öğretmen adaylarının elektrokimya konusunda aktiflik, indirgenme-yükseltgenme, pil tepkimeleri ve pil gerilimiyle ilgili kavram yanılgılarına sahip olduğu ve bilimsel bilgilerinin yeterli düzeyde olmadığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda elektrokimya konusuyla ilgili toplamda 37 kavram yanılgısı belirlenmiş olup bu kavram yanılgılarından %10’un üzerinde bir değere sahip olan 9 kavram yanılgısı tespit edilmiş ve alan yazına yeni kavram yanılgısı ifadeleri kazandırılmıştır.
Anahtar sözcükler: dört aşamalı test, kavram yanılgısı, elektrokimya, fen eğitimi