Farklı yetenek düzeyindeki ortaokul öğrencilerinde sınav kaygısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide umudun aracı rolü
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Hayriye Güzin Sübaşı
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araştırmanın temel amacı farklı genel yetenek düzeyine sahip ortaokul öğrencilerinde sınav kaygısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide, umudun aracı rolünü incelemektir. Çalışmada ilişkisel model kullanılmıştır ve uygun örnekleme tekniği seçilmiştir. Katılımcılar, Ankara merkez ilçelerinde eğitimlerine devam eden ortaokul öğrencileridir (Çankaya, Etimesgut, Mamak, Altındağ, Yenimahalle). Katılımcılar iki gruba ayrılmıştır: Bunlardan ilki BİLSEM’lerde genel yetenek alanında eğitimlerine devam eden üstün yetenekli ortaokul öğrencileridir (86’sı kız, 137’si erkek olmak üzere toplam 223 öğrenci). Diğer grup aynı merkez ilçelerdeki ortaokullardan seçkisiz yolla seçilen öğrencilerden oluşmaktadır (129’u kız, 144’ü erkek olmak üzere toplam 273 öğrenci). Araştırmada verilerin toplanması için Çocuklarda Sınav Kaygısı Ölçeği, Çocuklarda Umut Ölçeği, Çok Boyutlu Öğrenci Yaşam Doyumu Ölçeği-Kısa Formu ile araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi için Mplus 8.1 paket programı kullanılmıştır. Veriler çok örneklemli aracılık testi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar umudun her iki grupta da sınav kaygısı ile yaşam doyumu arasında kısmi aracılığının olduğunu göstermektedir. Ek olarak kısmi etki büyüklükleri her iki grupta da, yaklaşık olarak aynıdır. Ayrıca sınav kaygısı, umut ve yaşam doyumunu negatif yönde etkilerken; umut, yaşam doyumunu pozitif yönde etkilemiştir. Ancak, bu iki grubun etki büyüklükleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Araştırmada elde edilen bulgular konu ile ilgili alanyazın kapsamında tartışılmıştır. Sonrasında araştırmacılara, Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanındaki uygulayıcılara ve bu alandaki yöneticilere yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.