Türkiye’deki Sosyal Politikaların Aile Merkezliliğine Babalık Tecrübesinden Bakmak: Ankara Örneği

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sosyal Hizmet Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Nilgün Küçükkaraca

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu araştırmanın amacı babalık deneyimleri aracılığıyla aileye daha yakından bakmak ve Türkiye’deki aile merkezli sosyal politikaların ve buna bağlı olarak sosyal hizmetlerin eleştirisi yapmaktır. Bu eleştiri temel olarak Türkiye’de sosyal politikaların bir sosyal yardım rejimine dönüşmesiyle imkansızlaşması ve bu imkansızlığın gölgesinde sosyal hizmetlerin de imkansız hale gelmesi temelinde oluşmuştur. Bahsi geçen amaç doğrultusunda Ankara’da ikamet eden, çeşitli sosyo-ekonomik ve eğitimsel özelliklere sahip olup on sekiz yaşının altındaki çocuklarıyla aynı hanede yaşayan çalışan babalarla görüşülmüştür. Babalarla yapılan derinlemesine mülakatlar Atlas.ti bilgisayar programı yardımıyla analiz edilerek şablon analizine tabi tutulmuş ve bulgular da yapısal-inşacı yaklaşımla değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan babaların kendi aileleri ve kök aileleri çeşitli yönlerden karşılaştırılmış, aile içerisindeki cinsiyet rejimi, erkeklik krizinden etkilenme biçimleri ve sosyal politikalara ilişkin görüşleri değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede araştırma sürecinde ortaya çıkarılan Simetri-Asimetri Çerçevesi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda babaların aile içerisindeki konumlarının toplumsal yapıya ilişkin çeşitli etkenlerden etkilendiği gibi, katılımcı babaların sahip olduğu ataerkil değerlerin de etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında, katılımcı babaların aile içerisindeki tecrübeleri Türkiye’deki sosyal politikaların aile merkezliliğini gösterme çabasına yardımcı olmak üzere kullanılmıştır. Bu çabanın sonucunda Türkiye’de sosyal politikaların aile merkezli olarak gerçekleşmesinin bireylerin insan haklarına erişimine engel oluşturduğu gösterilmiştir. Bu sonuçtan hareketle Türkiye’de birey haklarını temel alan bir sosyal politika anlayışının benimsenmesi önerilmiştir.