Bursa’daki Yeni Galle Pazarı Hanı (eski Ali Paşa Kervansarayı) ve Yakın Çevresinin Korunması ve Sağlıklaştırılması Üzerine Bir Öneri
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Emre Madran
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: İngilizce
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Türkçe Özet:
Tezin ana konusu, kentsel imar hareketlerinin tarihi ticaret alanları üzerindeki etkileridir. Bu nedenle bu tezde, tarihi ticaret alanlarındaki değişim ve dönüşümleri doğuran etkenlerin değerlendirilmesi üzerine odaklanılmış ve tarihi dokunun sürdürülebilirliğine ulaşmak için bu problemlere uygun çözümler üretilmesi amaçlanmıştır. Tez kapsamında, Bursa Hanlar Bölgesi’ndeki 16. yüzyıl Osmanlı Hanları’ndan biri olan Yeni Galle Pazarı Hanı yakın çevresi ile birlikte çalışılmıştır. Dönüştürülmüş tarihi bir ticaret alanının gereksinim ve ihtiyaçlarını tanımlamak için çalışılan alana dair araştırma, inceleme ve karar aşamalarını yürütmek amaçlanmıştır. Bu amaçla, çalışma alanının değer, problem ve potansiyalleri tanımlanmış ve koruması üzerine alternatif çözümler önerilmiştir. Aynı zamanda, Bursa’nın Tarihi Ticaret Merkezi sınırları içerisindeki ‘Yeni Galle Pazarı Hanı ve yakın çevresi’ olarak tanımlanmış çalışma alanının çevre ölçeğinde korunması ve sağlıklaştırılması üzerine ilke ve kararların sunulması da amaçlanmıştır. Bu nedenle, tezin ana amacı çevre ölçeğinde kentsel koruma projesi araç ve ilkelerini tanımlamak ve Yeni Galle Pazarı Hanı’nı yakın çevresiyle birlikte Bursa’daki Hanlar Bölgesi benliğine katarak bu tarihi yapının bütünlüğünü yeniden kazandırmaktır. Bu çalışmada günümüzde uygulanan restorasyon projelerinin çoğunda gözlenen uygulama öncesi hazırlık aşamasındaki yetersizlik vurgulanmıştır. Buna göre, böylesine değişim görmüş geleneksel bir dokuya müdahaleden önce kapsamlı bir araştırma yapılması, gözlemlenemeyen kısımlara dair kazı çalışması gibi araştırma kararlarının alınması ve bir sonraki aşamada farklı disiplinlerden çalışma gruplarına aktarılmak üzere ilke ve kararlardan oluşmuş bir ana taslak oluşturulması amaçlanmıştır. Yeni Galle Pazarı Hanı ile ilgili hazırlanmış olan bu öneri, kapsamlı bir restorasyon projesinin ilk basamağını oluşturduğu için aslında bitmemiş bir proje niteliğinde olmakla birlikte sağlıklı bir uygulamanın temel taşlarını oluşturan araştırma, inceleme, ve karar verme aşamalarından oluşan bir öneri olarak da değer kazanmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma tarihi bir ticaret alanındaki dönüşümün belgelenmesi ve değerlendirilmesini örneklemektedir ve çalışma alanının sürdürülebilirliği için korunma ve sağlıklaştırma üzerine kararlar alınarak kentlerdeki Tarihi Ticaret Merkezleri’ndeki genel problemlerin çözülmesi için örnek bir öneri niteliğindedir.
İngilizce Abstract:
The theme of the thesis is the influence of the urban development activities on the
historic commercial areas. Hence, the thesis focuses on the evaluation of these
factors which cause alterations and transformations within the area and aims to
propose compatible solutions against the problems in order to achieve the
sustainability of the historic texture within the commercial area.
In this thesis, Yeni Galle Pazarı Hanı, one of the 16th century Ottoman Hans in the
Hanlar District of Bursa, is studied together with its immediate surrounding. In order
to define necessities and requirements of a transformed historic commercial area, it is
aimed to conduct research, analysis, and decision stages concerning the studied area.
For this purpose, the values, the problems and the potentials of the study area are
defined and alternative conservation solutions are proposed. It is also aimed to
present the principles and decisions on the preservation and rehabilitation of the
study area, called as ‘Yeni Galle Pazarı Hanı and its immediate surrounding’, in
environmental scale. Therefore, the main aim of the thesis is to determine the principles and the tools of an
urban conservation project within the context of environmental scale and to re-gain
the unity of Yeni Galle Pazarı Hanı as much as possible by integrating it into the
current atmosphere of Hanlar District in Bursa together with the traditional texture
surrounding it.
In this study, the insufficiency observed in preparatory stages of most of current
restoration projects was emphasized. Hence, before intervention of such kind of
traditional areas, it is aimed to take care of documentation, to make a comprehensive
study on unobserved parts of traditional texture such as archeological excavation,
and to form a worksheet containing principles and decisions for future studies that
would be done under various disciplines. The proposal for the case of Yeni Galle
Pazarı Hanı is significant as being composed of documentation, observation and
decision parts of a proper intervention, although it can be accepted as an incomplete
project, since being the first step of a comprehensive restoration project for the study
area.
In conclusion, this study exemplifies the documentation and the evaluation of the
transformation in a historic commercial area and the suggestion to solve the general
problems among the Historical Commercial Center of the cities by taking decisions
on conservation and rehabilitation for the sustainability of the study area.