Whatsapp Uygulaması ile Yapılan 'Transteoretik Model Temelli Fiziksel Aktivite Programının' Adölesanların Fiziksel Aktivite ve Egzersiz Davranışlarına Etkisi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Saime Erol
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
WAmaç: Bu çalışmada, Whatsapp uygulaması ile yapılan “Transteoretik Model Temelli
Fiziksel Aktivite Programının” adölesanların fiziksel aktivite ve egzersiz
davranışlarına etkisini göstermek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel
araştırma tasarımı ile yürütüldü. Örneklemi, Ocak–Haziran 2020 tarihleri arasında,
İstanbul ilinde iki lisede öğrenim gören 95 deney ve 90 kontrol grubu olmak üzere
toplam 185 öğrenci oluşturdu. Deney grubuna sekiz hafta boyunca her gün, günde bir
kez whatsapp üzerinden Transteoretik model (TTM) temelli fiziksel aktivite mesajları,
video ve görselleri gönderildi. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. 12.
hafta son test uygulandı. Araştırmanın verileri, Sosyo-Demografik Özellikler
Tanılama Formu, TTM Egzersiz ölçekleri; Değişim Aşamaları, Öz-Etkililik ölçeği,
Karar Alma Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (kısa formu), boy uzunluğu
ve vücut ağırlığı ölçülüp, Beden Kitle Indeksi (BKİ) hesaplanarak toplandı. Verilerin
analizinde Kolmogorov Smirnov, Fisher Exact test, Mc Nemar, ki-kare testi, t-testi,
Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi kullanıldı.
Bulgular: Girişim sonrası, deney grubunun kontrol grubundan istatistiksel olarak
anlamlı daha yüksek egzersiz öz-etkililik (t=2,647; p=0,009), fiziksel aktivite toplam
MET puanına sahip olduğu (Z=-3,521; p=0,000) ve değişim aşamalarında daha fazla
ilerleme kaydettiği bulundu (χ
2=20,102; p=0,000). Son testte, deney ve kontrol
grupları arasında egzersiz yapma yarar ve zarar algısı puanları ve BKİ kategorilerinde
istatistiksel anlamlı fark bulunmadı (p>0,05).
Sonuçlar: Whatsapp uygulaması ile yapılan Transteoretik Model Temelli Fiziksel
Aktivite Programının adölesanların egzersiz öz-etkililiklerini arttırmada, değişim
aşamalarında ilerleme kaydetmede etkili olduğu, fiziksel aktivite ve egzersiz yarar ve
zarar algıları üzerinde kısmen etkili olduğu belirlendi.
Anahtar kelimeler: Adölesan, egzersiz, fiziksel aktivite, transteoretik model,
whatsapp