Açık Kaynak Kodlu Afet Sonrası Durum Tespit Sistemi Tasarımı ve Geliştirilmesi
Harita Dergisi, cilt.92, sa.176, ss.1-14, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 92 Sayı: 176
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Harita Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-14
- Hacettepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Afet sonrası müdahale operasyonlarının etkinliği, hızlı ve koordineli coğrafi veri toplama, analiz ve paylaşım kapasitesine doğrudan bağlıdır. Ancak mevcut pratikte, bu süreçler genellikle pahalı lisanslı yazılımlara, sürekli internet bağlantısına bağımlı ve birbiriyle uyumsuz sistemler nedeniyle kurumlar arasında dağınık bir yapıdadır. Bu durum; (1) farklı kurumların kullandığı kapalı ve uyumsuz yazılımlar nedeniyle ortak bir durum resmi oluşturulamamasına ve koordinasyon zafiyetine, (2) lisans maliyetleri ve teknik karmaşıklık nedeniyle özellikle sivil toplumun ve yerel aktörlerin sürece dahil olamamasına ve (3) vatandaşların ihtiyaç duydukları gerçek zamanlı bilgiye (erzak, barınak noktaları vb.) doğrudan erişememesine yol açmaktadır. Dolayısıyla, maliyet etkin, esnek, çevrimdışı çalışabilen ve kapsayıcı bir coğrafi veri yönetim çözümüne duyulan ihtiyaç belirginleşmektedir. Bu makalenin amacı, yukarıda sıralanan sorunlara bütüncül bir çözüm olarak, açık kaynak kodlu coğrafi bilişim teknolojileri kullanılarak, açık lisanslı web- tabanlı, çok kullanıcılı ve çevrimdışı veri toplama imkanı da sağlayan entegre bir Afet Sonrası İzleme Sistemi (ASİS) tasarlamak, geliştirmek ve pilot bir uygulama ile test etmektir.
The effectiveness of post-disaster response operations is directly dependent on the capacity for rapid and coordinated geographic data collection, analysis, and sharing. However, in current practice, these processes are often fragmented across institutions due to dependence on expensive licensed software, continuous internet connectivity, and incompatible systems. This situation leads to: (1) the inability to form a common operating picture and coordination failures due to the closed and incompatible software used by different institutions; (2) the exclusion of civil society and local actors from the process, particularly due to licensing costs and technical complexity; and (3) the inability of citizens to directly access real-time information they need (such as food distribution points, shelters, etc.). Consequently, the need for a cost-effective, flexible, offline-capable, and inclusive geographic data management solution becomes evident. The purpose of this article is to design, develop, and test via a pilot application an integrated Post-Disaster Monitoring System (ASİS) as a holistic solution to the problems listed above. This system will be web-based, multi-user, feature offline data collection capabilities, and will be built using open- source geospatial technologies.