in vitro İnsan T Hücre Üretimini Destekleyen Hücre Hatlarından MCSF ve/veya cFMS Sinyalizasyonunun Güncel Teknolojiler ile İnhibisyonunun Etkilerinin Araştırılması

Aerts Kaya F. S. F. (Yürütücü), Karahan A., Yurdakul G., Şeker M. E., Fadıloğlu E., Deren Ö.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Y.Lisans, 2026 - 2027

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Y.Lisans
Başlama Tarihi: Ekim 2026
Bitiş Tarihi: Ekim 2027

Proje Özeti

Birçok kanser adaptif hücresel tedavileri için geliştirilen veya geliştirilmekte olan kimerik antijen reseptörü (CAR)-T, sitotoksik T lenfosit (CTL) ve tümör infiltre edilebilen lenfositler (TİL) gibi T hücre temelli tedaviler için gerekli in vitro insan T hücre üretimi ve ekspansiyonunda halen önemli kısıtlılıkları bulunmaktadır. Bu kısıtlılıkların sebeplerinin aralarında; genellikle fare kaynaklı hücre destek hatlarının kullanılmasından dolayı ex vivo kültürlerinde yeterince sayıda olgun ve fonksiyonel T hücre üretimi olmaması (süreç nispeten verimsizdir) ve kişiselleştirilmiş tedavilere yönelik hazırlıkları gerektiği için yüksek maliyetli olması bulunmaktadır. Bu kısıtlılıkları baş edebilmek için bu proje önerisi kapsamında insan göbek kordonu mezenkimal kök hücreler (UC-MSC) kullanılarak spesifik genetik modifikasyonlarla hematopoetik progenitör ve kök hücrelerden (HSPC) T hücre üretilmesini destekleyebilen yeni, çok amaçlı ya da evrensel (universal) kullanımı için uygun bir hücre hattının geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Bunun için ilk defa UC-MSC’lerde T hücre farklılaşması için önemli olan Notch1/Delta-like ligand (DL4) ifadesinin artırılması ile miyeloid yöne farklılaşması için önemli olan Makrofaj Koloni Uyarıcı Faktör (M-CSF, CSF-1) etkileri ve/veya Koloni Uyarıcı Faktör 1 Reseptörünün (CSF-1R, cFMS) etkileşimleri hedeflenecektir. M-CSF/CSF-1R etkileşimlerini farklı (protein/mRNA/genomik) seviyelerinde baskılanarak hazır halinde insan olgun sitotoksik T hücrenin üretimini destekleyen bir hücre hattını geliştirmeyi planlamaktayız. Protein seviyesinde ise M-CSF/CSF-1R etkileşimleri inhibe etmek için küçük moleküller (cFMS inhibitörü III/IV), mRNA düzeylerini geçici baskılamak için siRNA, mRNA düzeylerini kalıcı baskılamak için shRNA kullanılacaktır, CSF1 genini tamamen işlev dışı bırakmak için CRISPR/Cas9 teknolojileri ile geni nakavt edilmesi planlanmaktadır. Elde edilen (genetik olarak modifiye) UC-MSC’lerin HSPC’ler ile ko-kültürü sonrasında üretilen sitotoksik T hücrelerin farklılaşma düzeyleri fonksiyonel olarak ve akım sitometrisi ile incelenerek en verimli inhibisyon yönteminin belirlenmesi hedeflenmektedir.