iÇME SUYU VE DOĞAL SU ÖRNEKLERİNDE As(III), As(V) İYONLARININ TÜRLENDİRİLMESİ VE TAYİNİ

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2013 - 2016

Bu çalışmada, su numunelerinde eser miktardaki As(III) ve As(V) iyonlarının grafit fırınlı

atomik absorpsiyon spektrometresi (GFAAS) ile tayininden önce, önderiştirilmesi ve

türlendirilmesi için yeni bir mikroekstraksiyon yöntemi geliştirilmiştir. As(III) iyonları asidik

ortamda amonyum prolidin ditiyokarbomat ile As-APDC kompleksine dönüştürülmüş ve As-

APDC kompleksi, su:etanol:kloroform homojen üçlü çözücü sistemi içinde tek faza ekstakte

edilmiştir. As(V)’in L-sistein ile As(III)’e indirgenmesinin ardından toplam inorganik arsenik

(As(III)) benzer şekilde ektrakte edilmiş ve As(V) derişimi farktan hesaplanmıştır.

Bu yöntemde, sulu çözelti ve ekstraksiyon çözücüsü (kloroform), hem su hem de organik

çözücüde çözünebilen üçüncü bir çözücünün (etanol) eklenmesi ile tamamen karışır. Tek-faz

oluştuktan sonra homojen üçlü çözücü sistemi aşırı miktarda suyun eklenmesiyle bozulur ve

organik faz, su fazının altında lüçük bir damla halinde toplanır. Daha sonra organik faz bir

mikro şırınga ile çekilir ve arsenik tayini için grafit fırına enjekte edilir.

Ekstraksiyon gerikazanımı üzerine etki eden, organik çözücülerin türü, hacmi, karıştırma hızı

ve etkileşim süresi gibi bazı önemli parametreler incelenmiş ve optimize edilmiştir. 6 mL

numune kullanılarak, önderiştirme faktörünün 34 ve gözlenebilme sınırının 0,09 ng mL-1

olduğu belirlenmiştir. Kalibrasyon grafiği 0.5-5.0 ng mL-1 arasında doğrusaldır. 2.5 ng mL-1

arseniğin on tekrarlı analizinde bağıl standart hata %3,4 tür. Geliştirilen yöntem su

numunelerinde As(III), As(V) türlendirmesi ve toplam arsenik miktarının tayinine başarıyla

uygulanmıştır.