Şeyhülislam Ebussuûd Efendi fetvaları ışığında klasik dönem Osmanlı Hukukunda zımmîlik statüsü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BENGİSU BATTAL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YUNUS KOÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kozmopolit bir yapıya sahip bir İslam devleti olan Osmanlı İmparatorluğu'nda zımmîlerin statüleri ve nasıl bir muameleye maruz kaldıkları, yıllarca çeşitli belgeler üzerinden incelenmiştir. Osmanlı hukuk sisteminin en önemli kaynaklarından olan fetvalar, zımmîlerin statüleri hakkında önemli ipuçları veren bu belgelere örnektir. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nin en parlak döneminde şeyhülislamlık görevini ifa eden Ebussuûd Efendi'nin zımmîlerle ilgili olan fetvaları, kendilerine ne derece adil davranıldığı ve İslam hukukuna ve İslam hukukunun kendilerine sağladığı olanaklara ne derece bağlı kalındığı dikkate alınarak incelenmiştir. Bu hususta önce İslam hukukunda, ardından klasik dönem Osmanlı hukukunda ve kanunnâmelerde zımmîlik statüsü incelenmiş, ardından fetva örnekleri sosyal yaşam, ekonomik yaşam ve medeni hukuk başlıkları altında yorumlamıştır. Anahtar Sözcükler Osmanlı İmparatorluğu , Zımmî , Hukuk , Fetva ,Ebussuûd