Dil ilişkileri bağlamında halaçça

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türkiyat Araştırma A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN GÜZEL

Danışman: Emine Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Halaçça, birçok dilsel özelliğiyle karşılaştırmalı-tarihsel-dilbilimsel Türkoloji ve Altay dilleri kuramı açısından büyük bir önem taşır. Günümüzde irili ufaklı birçok köyde, çok az sayıda nüfus tarafından konuşulan bu dilin geleceği hakkında olumlu değerlendirmeler yapılmamaktadır. Yakın zamana kadar Halacistan kırsalında geniş işlev alanına sahip olan Halaçça, geçen yüzyıldaki büyük toplumsal değişimler nedeniyle işlev kaybına uğramıştır. Günümüzde dillerinin işlev alanının dar olması nedeniyle Halaçların topluluk dışı iletişimlerinde büyük oranda Farsçayı benimsedikleri görülmektedir. Farklı toplumsal dinamikler nedeniyle Halaç köylerindeki dilsel görünüm çeşitlilik göstermektedir. Bu nedenle bu çalışmada Halaç nüfusunun görece fazla olduğu Telhab köyü üzerinde durulacaktır. Alandan elde edilen veriler sosyal ve yapısal özellikler göz önünde bulundurularak değerlendirilecektir. Farçanın Telhab Halaççası üzerindeki etkisi, Lars Johanson'un kod kopyalama modeline göre ele alınacaktır. Dil edinimi sürecindeki yetersizlikler ve Farsçadan yapılan kopyalamalar nedeniyle Telhab Halaççasının işlevsel ve yapısal daralma sürecinin çok ileri bir aşamasında olduğuna işaret edilecektir.