Reaktif boyaların mikroorganizmalar kullanılarak giderilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP KEVSER İĞDE

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NEVİN KESKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Endüstriyel atıksular dünyanın birçok yerinde ciddi çevre kirliliğine neden olmaktadır. Buna neden olan kirleticilerden biri olan sentetik azo boyaları, tekstil endüstrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Azo boyaları kompleks yapılarından dolayı degradasyonu zor moleküllerdir. Son yıllarda, boya içeren atıksuların biyosorpsiyonu ve biyodegradasyonu için mikroorganizmaların kullanıldığı birçok çalışma yapılmıştır. Boyaların biyolojik giderimi, diğer giderim yöntemlerine göre ekonomik, etkili ve zararsızdır. Bu çalışmada, Reaktif Black 5 (RB-5), Reaktif Green 19 (RG-19), Reaktif Brown 10 (RB-10)ve Solochrome Black (SB) boyalarının renk giderimi Phanerochaete chrysosporium ve Chlorella vulgaris kullanılarak araştırılmıştır. BBM (Bold Basal Medium) besi yerinde üretilen Chlorella vulgaris' ten etkili bir sonuç alınamadığından, çalışmaya P. chrysosporium ile devam edilmiştir. P. chrysosporium ile, en iyi renk giderim oranı denenen besi yerleri arasında, Tien-Kirk besi yerinde, Reactive Black 5 boyasında, %92,5 olarak elde edilmiştir. Diğer boyaların dekolorizasyon oranları ise RG-19 için %83, RB-10 için %63 ve SB için %63 olarak belirlenmiştir. Bu nedenle çalışma, RB-5 ve Tien-Kirk besi yeri ile südürülmüştür. Boya konsantrasyonu, pH, sıcaklık, çalkalama hızı, N ve C kaynakları gibi parametrelerin renk giderimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Renk giderimi spektrofotometrik olarak ölçülmüştür. Elde edilen veriler SPSS 15 Software kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda, Reactive Black 5, Reactive Brown ve Solochrome Black boyalarında 3. günün sonunda maksimum renk giderimi gözlenirken, Reactive Green boyasının maksimum renk giderimi 5. günün sonunda gözlenmiştir. Optimizasyon çalışmalarında denenen parametreler arasında en iyi dekolorizasyonun, pH 4,5' ta, 150 rpm çalkalama hızında, 30 oC sıcaklığında olduğu gözlenmiştir. Denenen karbon kaynakları arasında en iyi renk gideriminin, nişasta içeren besi yerinde ve azot kaynaklarının denendiği besi yerlerinde ise azot içermeyen besi yerinde olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Phanerochaete chrysosporium' un RB-5 boyasının renk giderimi üzerinde oldukça etkili olduğu neticesine varılmıştır.