Küresel Yeşil Sistemin Türkiye’nin Sanayileşme Politikasına Etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Feridun Tur

Danışman: Özgür Teoman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mevcut çalışma iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında uygulanan seragazı salımlarının fiyatlandırılmasının rekabet zemininde bir kayma yaratabileceğinden hareketle, bu durumun Türkiye'nin sanayi politikasını etkileyip etkilemeyeceğini incelemektedir. Bu amaçla Ekonomik Kompleksite Atlas'ı yazınında geliştirilen araçlar kullanılarak Türkiye'nin sanayileşme sürecinde yönelebileceği ürünlere ilişkin önceliklendirme amaçlı ürün temelli bileşik gösterge hesaplanma yöntemi izlenmiştir. Hesaplamalar 43 ülke ve 5.199 ürün verisi ile gerçekleştirilmiştir. İklim değişikliğinin rekabet zemininde kayma yaratmadığı dönem için yapılan önceliklendirmeye Kahverengi Atlas, yeşil gözlük takıldıktan sonra yapılan önceliklendirmeye ise Yeşil Atlas adı verilmiş ve bu iki liste arasındaki farklara odaklanılarak tezin temel sorusuna yanıt aranmıştır. Hem Kahverengi hem de Yeşil Atlas'ta amaç fonksiyonuna şu dört değişken sayısallaştırılarak dahil edilmiştir: (i) ülkenin ilgili üründeki mevcut rekabet gücü, (ii) ülkenin mevcut yeteneklerinin ilgili ürüne uyumu, (iii) ilgili ürünün niteliği, (iv) ilgili ürünün yeni ürünlerle bağlantı kurma gücü. Yeşil Atlas'ta önceliklendirme sürecinin amaç fonksiyonuna bu dört değişkenin üzerine bir de ürünlere ilişkin emisyon yoğunluğu göstergesi dahil edilmiştir. Elde edilen sonuçlar yeşil gözlük takılması durumunda ülkelerin önceliklendirme listelerinde kayda değer farklılık oluştuğuna işaret etmektedir. Bu farklılaşmanın etkileri üç boyut altında toplanabilir: listeye girip girmeme, her iki listeye de giren ürünlerin sıralaması ve sektörel kompozisyon. Ülkelerarası kıyaslama yapıldığında ise pek çok ülkenin ürün önceliklendirme sırasındaki değişimin Türkiye örneğinden daha yüksek gerçekleşebileceği tespit edilmiştir.