Türkiye doğal gaz dağıtım şirketlerinin mali başarısızlığının belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FURKAN CERAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SEMRA KARACAER

Özet:

İşletmeler sonsuz ömürlü olacak şekilde kurulmakla birlikte, zamanla mali zorluklara düşerek iflasa kadar giden süreçlere girebilmektedirler. Mali başarısızlığın sonucu olarak ifade edilebilen iflas, şirketin kapanması olup aslında şirket yönetiminin başarısızlığı iflas öncesinde oluşmaya başlar. Bu çerçevede, işletmelerin mali başarısızlığının belirli kriterler çerçevesinde iflas ve benzeri zor durumlar yaklaşırken tespit edilmesi önemli bir ihtiyaç olarak öne çıkmaktadır. Mali başarısızlığın önceden tespiti, hem kamu hizmeti niteliğine sahip faaliyet alanları hem de ekonominin yapıtaşlarını oluşturan faaliyet alanları için gerekli görülmektedir. Bankalar, borsaya kote olan şirketler, kamu hizmeti görmekte olan işletmeler bu türden şirketler olarak öne çıkar. Türkiye'de 2001 yılı sonrasında hızla yaygınlaşan doğal gaz dağıtım faaliyeti de aslında kamu hizmeti olup özel şirketler eliyle sağlanmaktadır. Bu nedenle, bu şirketler düzenleyici ve denetleyici kurum olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bağlı bulunmaktadır. Bu çalışmada, doğal gaz dağıtım şirketlerine ait finansal oranların bu şirketlerin mali başarısızlığını tahmin etmek için bir model çerçevesinde kullanılabilmesini sağlamak amacıyla, faktör, diskriminant ve lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır. Bu analizler neticesinde, finansal oranların mali başarısızlığı tanımlama yetisinin bulunduğu ve oluşturulacak bir model çerçevesinde mali başarısızlığın belirlenmesinin mümkün olduğu gösterilmiştir. Gerçekleştirilen faktör analizi ile 11 bağımsız değişken 2 bileşene indirgenmiş ve mali başarısızlık tahmin oranı yaklaşık %72 olarak bulunmuştur. Diskriminant analizi ile mali başarısızlık tahmini yaklaşık %83 oranında gerçekleştirilebilmiştir. Lojistik regresyon analizinde ise ortalama olarak %87 başarılı sınıflandırma yapan bir model ortaya konulmuştur. Anahtar Sözcükler Mali başarısızlık, Çok boyutlu istatistiksel tahmin yöntemleri, Faktör analizi, Diskriminant analizi, Lojistik regresyon, Doğal gaz dağıtım sektörü