COVID-19 pandemisinde evli ebeveynlerin aile uyumu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL MARAL
Danışman: Nilüfer Koçtürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı COVID-19 pandemisinde evli ebeveynlerin psikolojik sağlamlıkları ile aile uyumu arasındaki ilişkide anne-baba stresinin, ilişkisel yılmazlığın ve toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumun sıralı aracılık rolünün incelenmesidir. Veri toplamak amacıyla Aile Uyumu Ölçeği Kısa Formu, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, İlişkisel Yılmazlık Ölçeği, Anne-Baba Stres Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ölçeği ile araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Bu araştırmanın evreni, Türkiye'nin herhangi bir ilinde yaşayan evli ebeveynler iken örneklemi %72.2'si (n = 355) kadın, %27.8'i (n = 137) erkek olmak üzere 492 katılımcıdır. Katılımcıların aile uyumunu etkileyen olası faktörleri belirlemek amacıyla ilgili değişkenlerle regresyon modelleri elde edilmiştir. Hesaplanan regresyon katsayılarının ve dolaylı etkilerin anlamlılığı Bootstrap tekniği ile (5000 örneklem) %95 güven aralığında incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre ilk modelde bireylerin psikolojik sağlamlığı anne-baba stresi üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. İkinci modelde psikolojik sağlamlığının ve anne-baba stresinin ilişkisel yılmazlık üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Üçüncü modelde psikolojik sağlamlığın, anne-baba stresinin ve ilişkisel yılmazlığın toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumlar üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Son modelde ise katılımcıların psikolojik sağlamlıklarının, anne-baba stresinin, ilişkisel yılmazlıklarının ve toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumların aile uyumu üzerindeki etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Aracılık (dolaylı etki) analizine yönelik Bootstrap tekniği ile hesaplanan regresyon katsayıları ve güven aralığı (%95) değerleri doğrultusunda ise psikolojik sağlamlığın aile uyumu üzerindeki etkisinde anne-baba stresinin, ilişkisel yılmazlığın ve toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumların birbirinden ayrı olarak ve üçünün birlikte anlamlı sıralı dolaylı etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılarak yorumlanmış ve önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: aile uyumu, evli ebeveynler, psikolojik sağlamlık, ilişkisel yılmazlık, ebeveynlik stresi, toplumsal cinsiyet eşitliği, COVID-19