Periferik kan kök hücre nakli yapılmış kanser hastalarının primer bakım vericilerinin bakım verme yükü ve etkileyen faktörler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NUR AKGÜL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): LEYLA ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tanımlayıcı kesitsel nitelikte olan bu araştırma periferik kan kök hücre nakli yapılmış kanser hastalarının primer bakım vericilerinin bakım verme yükü ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi, Gazi Üniversitesi Hastanesi ve Ankara Üniversitesi Cebeci Hastanesi hematoloji-kemik iliği transplantasyon polikliniklerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 18 yaşından büyük, iletişim engeli ya da mental rahatsızlığı bulunmayan, çalışmaya katılmaya istekli, 55 primer bakım verici oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen soru formları kullanılarak toplanmış, bakım verme yükünü ölçmek için Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılmıştır. Grup farklılıklarının belirlenmesinde Mann Whitney U ve Kruskal Wallis Testi, iki sayısal değişken arasındaki ilişkiye bakmak için Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Bu çalışmada bakım vericilerin çoğunluğunun kadın (%69.1), ilköğretim mezunu (%52.8) ve hastanın eşi (%56.4) olduğu, %54.5'inin gelir düzeyini gelir-giderden az olarak tanımladığı belirlenmiş, günlük ortanca bakım verme süresinin altı saat olduğu bulunmuştur. Araştırmaya katılan primer bakım vericilerin Bakım Verme Yükü Ölçeği puan ortancası 24 olup (10-71) bakımda üstlenilen aktivite sayısı arttıkça ölçek puanlarının arttığı belirlenmiştir (p<0.05). Düşük gelir düzeyine sahip primer bakım vericiler ile bakım verme nedeniyle psikolojik değişiklik ve ekonomik sorun yaşadığını belirtenlerin ölçek puan ortancasının anlamlı derecede yüksek olduğu, eğitim düzeyi yüksek bakım vericilerin ölçek puan ortancasının anlamlı derecede düşük olduğu bulunmuştur (p<0.05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda; klinik ortamda bakım verme yükünün ölçülmesi ve bu gruba yönelik spesifik ölçüm araçlarının geliştirilmesi, bakım vericilerin deneyimlerine ilişkin kalitetif ve prospektif çalışmaların yapılması, bakım yükünü azaltmaya yönelik hemşirelik girişimlerinin planlanıp uygulanması önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Bakım verici, bakım verme yükü, hematopoietik kök hücre nakli, hemşirelik