Çağdaş Türk sanatında küratörlük olgusu ve öne çıkan küratörler


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NEVİN YALÇIN BELDAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE PELİN ŞAHİN TEKİNALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağdaş sanatın önemli aktörlerinden biri olan küratörün ilk çalışma alanı i müze ve kütüphanelerdir. Günümüzde ise küratörler sergi düzenleyen kişiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle son yıllarda dünyada uluslararası ölçekli sergilerin sayısındaki artış küratörlüğün yaygınlaşmasına neden olmuştur. Küreselleşme ve postmodernizmin getirdiği toplumsal, siyasal ve kültürel yapılanmalar, sanat alanında da kendini göstermiştir. Bu yapılanmaların ardından küratörlük daha görünen bir meslek haline gelmiştir. Bu süreçte, yeni sanatsal yaklaşımların ortaya çıkması, yeni sergileme anlayışları, sanat kurumları eleştirilerindeki artış, sanatçı ve küratör arasındaki inişli çıkışlı ilişkiler küratöryal pratiklerin biçimlenmesinde etkili olmuştur. Sanat tarihine baktığımızda, Salon Sergileri'nden bienallere kadar gelişen süreçte küratör etkin bir rol almıştır. Ancak, bu geniş soluklu süreçte, küratörlük yaklaşımları değişiklik göstermiş ve özellikle bağımsız küratörün ortaya çıkmasıyla bu küratöryal yaklaşımlar, sergileme anlayışından, sanatçı seçimine kadar her adımda etkin bir rol oynamıştır. Çağdaş Türk sanatında ilk kez 90'lı yılların başında ortaya çıkan küratör, bienalleşme süreci ile daha etkin bir rol oynamaya başlamıştır. Özellikle İstanbul Bienali, yerli ve yabancı küratörleri Türk sanatında yeni bir süreç başlamıştır. Bu süreçte, küratörlük, hem bir meslek olarak hem de küratör-sanatçı ilişkileri açısından yoğun olarak tartışılmıştır. Türkiye'de özellikle 90'lı yıllarda profesyonel anlamda küratörlük yapan üç isim öne çıkarılmıştır: Beral Madra, Vasıf Kortun ve Ali Akay. 2000'li yıllarla birlikte kavramsal yapıtların yer aldığı sergilerin artışıyla, yeni isimler ortaya çıkmış ve ulusal ve uluslararası sergilerde küratöryal pratiklerin sayısı artmıştır. Anahtar Sözcükler küratör, küratöryal pratikler, sergi, sergileme anlayışı, sanatçı, bienal, küreselleşme, müze