Research Information System
Thesis Type: Postgraduate
Institution Of The Thesis: Hacettepe University, Fen Bilimleri Enstitüsü, Turkey
Approval Date: 2019
Thesis Language: Turkish
Student: HALİL İBRAHİM CANER
Supervisor: Cevdet Coşkun Aydın
Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
Abstract:
Dünya ticaretinin hacimsel olarak %80 den fazlası ve ekonomik değer açısından ise
%70’den fazlası gemiler ile taşınmakta ve limanlarda indirilmektedir. Bu açıdan,
denizcilik endüstrisi ile ilgili sanayi kollarının küresel ölçekte ticaret, gelişim ve
sürdürülebilirlik açısından önemi büyüktür. 8333 km sahil şeridine sahip ülkemizde,
denizcilik sektörü önemli bir konumda yer almaktadır. Dolayısıyla bu sektörde kullanılan
gemilerin inşası da ayrıca önemli bir sektör halini almaktadır. Deniz ulaşımından
faydalanılması ve bu sektörden sağlanması düşünülen ekonomik getiriler göz önüne
alındığında gemi inşa sektörünün gelişmesi ile birlikte yeni ve modern tersanelerin önemi
artmaktadır.
Büyük bir yatırım ve istihdam kapasitesi potansiyeli olan gemi ve yat inşa sanayinin
yapıldığı tersanelerin kurulduğu bölge seçimi büyük önem arz etmektedir. Tersaneler için
yapılan yatırımlar hem fazla maliyet gerektirmesi hem de tesisin uzun yıllar aynı yerde
bulunması gerekliliği göz önüne alındığında yer seçimi daha da önemli hale gelmektedir.
ii
Yeterli düzeyde yer seçimi kriteri olmamasından dolayı tersane yeri olarak belirlenen bazı
yerlerde tersanecilik faaliyetlerinde büyük sorunlar yaşanmaktadır.
Bu çalışmada; tersane yerlerinin tesis edilmesinde göz önüne alınacak önemli kriterlerin
tespit edilmesi için mevcut tersane yetkilileri ve bu sektör ile ilgili kurumlar ile
görüşmeler ve anketler yapılmış, ortaya konan sorunlar dikkate alınarak daha kapsamlı
ve sorunları azaltabilecek kriterler belirlenmiştir. Bu kriterler ışığında çok kriterli karar
verme yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) kullanılarak belirlenmiş
olan kriterlerin önemlilik derecelerine göre ağırlıklandırılmaları yapılmıştır. Çalışma
bölgesi olarak İskenderun Körfezi alanı seçilmiştir. Tespit edilen kriterlere ait verilerin
toplanması ve üretilmesi aşamasından sonra Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile gerekli
analizler yapılarak her bir kritere ait çalışma alanının tematik haritası üretilmiştir. Sonuç
olarak; bütün kriterlere ait haritalar değerlendirilerek İskenderun Körfezi’nde muhtemel
tersane yapılacak bölgeler belirlenmiştir. Bu bölgeler değerlendirildiğinde tespit edilen
bölgelerin halihazırda gemilerin yanaştığı mevcut liman sahaları olduğu görülmüştür. Bu
durum da çalışmanın sonuçlarının mevcut durum ile mukayesesi açısından anlamlı
bulunmuştur.