Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi (İngilizce), Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERBLİNA NİKSHİQİ
Danışman: Sevda Fatma Müftüoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hücrede enerji stresi artan enerji ihtiyacı ve azalan enerji kaynağı ile ortaya çıkar, bu nedenle enerji stresi hücredeki metabolizmayı etkileyen bir durumdur. Hücresel enerji homeostazisinin temel düzenleyicisi olan adenozin monofosfat ile aktifleşen protein kinaz (AMPK), çeşitli fizyolojik süreçlerin düzenlenmesi için sınırlı enerji durumunda aktive olur. AMPK artışına yanıt olarak SIRT1, enerji metabolizması ve stres yanıtı gibi hücresel süreçleri modüle eder. İnsan granüloza hücresinde eksprese olan ACE2 steroidogenez, foliküler gelişim, granuloza lutein hücre apoptozu, foliküler atrezi, oosit maturasyonu ve ovulasyonda etkin rol oynar. ACE2 seviyeleri, hücrede enerji stresi ile bağlantılıdır. Hücreler, yaşamlarını devam ettirebilmek için enerji kaynağı olan ATP üretimini %88 mitokondriyal oksidasyondan sağlar. Granüloza hücreleri; ovaryal siklusta foliküler gelişimde rol alan kritik öneme sahip hücrelerdir ve bu hücrelerin metabolizmasındaki değişim fertilite için önemlidir. Tüm bu bilgilerden yola çıkarak AICAR uygulaması ile AMPK aktivasyonu üzerinden enerji stresi oluşturarak granüloza hücrelerinde ACE2 ifadesinin SIRT1 ile ilişkisinin araştırılması için gözlemsel tanımlayıcı bir çalışma planlandı. HGL5 insan granüloza hücre hattında, hücre enerji stresinde mitokondriyal membran potansiyelinin azaldığı, SIRT1 inhibisyonu sonrasında da bu hasarın daha da şiddetlendiği bulundu. Enerji stresi modeli oluşturulduktan sonra HGL5 granüloza hücrelerinde, primer hücre kültürü yapılan sağlıklı ve PKOS grubu granüloza hücrelerinde SIRT1’in immünfloresan işaretleme ile istatistiksel olarak arttığı bulundu. AOR grubunda ise stres ile SIRT1’in kontrol grubuna göre azaldığı saptandı. SIRT1 inhibisyonu sonrası ACE2 ifadelenmesinin AOR grubu dışında bütün gruplarda arttığı saptandı. Çalışmamızda ilk defa granüloza hücresinde SIRT1 ve ACE2 arasında AMPK yolağı üzerinden ilişki olabileceği gösterildi.