Gazeteciliğe adanmış bir ömür: Metin Toker

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR ÇELEBİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA YILMAZ

Özet:

Elli dokuz yıl boyunca aktif olarak Türk basın hayatının içinde yer alıp yakın tarihe bir nevi tanıklık etmiĢ olan Metin Toker'in 1943'te Cumhuriyet gazetesinde baĢlayan muhabirlik yılları 1951 – 1953 yılları arasında Zafer ve Yeni İstanbul gazetelerinde devam etmiĢ; 1954 – 1967 döneminde ise siyasi yazarlık serüveni Akis dergisiyle zirveye çıkmıĢtır. 1950'li yıllardaki demokrasi adına yazdığı sert muhalif yazılar sebebiyle Demokrat Parti Dönemi'nde iki kez cezaevine girerek iki yıla yakın hapis yatmıĢ, 1960'lı ve 1970'li yıllarda da aĢırı sağ ve sol akımlara karĢı eleĢtiri yazıları kaleme almıĢ, 1980 darbesi sonrasındaki siyasal yapılanmaya ordunun müdahalesini eleĢtiren yazıları sebebiyle de 3 ay hapis cezası alan Toker, hem askeri bir rejime hem de demokratik – laik cumhuriyet düzenini yıkıp yerine kendi tabiriyle bir Ġslam Devleti kurmayı arzulayan Siyasal Ġslam'a karĢı bir demokrasi mücadelesi yürütmüĢtür. 1975 – 1980 döneminde Hürriyet gazetesinde, 1968 – 1975 ve 1980 – 2002 yılları arasında Milliyet gazetesinde köĢe yazarı olarak gazetecilik mesleğini sürdürmüĢ olan Toker, Ġsmet PaĢa'nın damadı olarak ―Milli Damat‖ lakabını almıĢ; 1977 – 1980 yılları arasında Cumhuriyet Senatosu üyeliği yapmıĢ, 1980 darbesi sonrasında Türkiye'nin Avrupa Konseyi siyasi delegeliği görevini yürütmüĢ; Uluslararası Basın Enstitüsü Yürütme Kurulu üyeliğinde yer almıĢ ayrıca 1983'te faaliyete geçen Ġnönü Vakfı'nın kuruculuk ve yönetiminde bulunmuĢtur. En önemlisi ise gazetecilik mesleğine âĢık olan ve bu yüzden de gazeteci olmanın muhalif karakterini tüm yaĢamı boyunca sürdürerek kendisinden sonraki kuĢaklara aktaran Toker'in tek baĢına bir müessese örneği oluĢturmuĢ olmasıdır.