İnflamatuar barsak hastalığı olan çocukların beslenme durumunun ve kemik mineral yoğunluğunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEYDA TUĞBA PEKMEZ
Danışman: Fatma Gülhan Samur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu kesitsel çalışma, inflamatuar barsak hastalığı olan çocuklarda hastalık şiddeti ve süresinin; hastanın beslenme durumu, antropometrik ölçümleri, kemik mineral yoğunluğu ve bazı biyokimyasal bulguları ile ilişkisini belirlemek amacıyla planlanmış ve Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Pediatrik Gastroenteroloji ve Hepatoloji bölümünde inflamatuar barsak hastalığı olan gönüllü 45 çocuk ve adolesan (n=18 ülseratif kolit-ÜK n=27 Crohn hastalığı- CH) üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin genel özellikleri, besin tüketim durumunu ve fiziksel aktivite düzeyi belirlenmiş, vücut bileşimi analizi (BIA) ve biyokimyasal analizleri (25-OH-D3, albümin, CRP vb.) yapılmış; kemik mineral yoğunluğu (DEXA ile) ölçülmüştür. Hekim tarafından hastalık aktivitesi indeksi (PUCAI ve PCDAI) kullanılarak hastalık aktivitesi belirlenmiştir. Yaşa göre boy Z skorlarına göre bireylerin %11.1'i çok kısa/bodur ve %28.9'u kısadır. Boy Z skoru, kümülatif kortikosteroid dozu ile negatif; fiziksel aktivite düzeyi, kalsiyum ve D vitamini karşılama yüzdesi ile pozitif ilişkili bulunmuştur (p 0.05). Hastalık aktivitesine göre FMI belirgin farklılık göstermezken (p>0.05); BKİ Z skoru ve FFMI hastalığın aktif döneminde hem remisyon hem de hafif dönemine göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktür (p<0.05). PCDAI (β=-0.32 CI:-0.21,-0.08 p=0.001) ve PUCAI (β=-0.16 CI:-0.28,-0.01 p=0.043) ile FFMI negatif ilişkili bulunmuştur. Enerji karşılama yüzdesi, PUCAI ve PCDAI ile negatif orta düzeyde ilişkilidir (p<0.05). Bireylerin D vitamini durumu değerlendirildiğinde; %17'sinde yetersizlik, %37'sinde eksiklik görülmüştür. Kemik mineral yoğunluğu ölçümüne göre bireylerin %21.9'u (n=7) osteoporotik ve %21.9'u osteopenik (n=7) bulunmuştur. İnflamatuar barsak hastalıklarında beslenme durumunun saptanmasında vücut kompozisyonunun değerlendirilmesi de önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: İnflamatuar Barsak Hastalığı, Kemik Mineral Yoğunluğu, D vitamini, Malnütrisyon, Büyüme Geriliği