Güveni kötüye kullanma suçu (TCK M. 155)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN ELMALICA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÇETİN ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumda güven esasına dayalı kurulan ilişkiler, ekonomik düzenin işleyişi ve sosyal hayatın devamı bakımından önemli olduğu için, kanun koyucu güven ilişkisine zarar veren fiiller yönünden bazı yaptırımlar öngörmüştür. Bu yaptırımların özel hukuka ilişkin olan kısmı kişilerin uğradığı maddi ve manevi zararların giderilmesini sağlamaya yöneliktir. Özel hukuk yaptırımlarının yeterli görülmediği durumlarda söz konusu olan cezai yaptırımlar ise, kişilerin malvarlığı haklarını korumayı ve kişiler arasındaki ilişkilerde karşı tarafa duyulan güvenin kötüye kullanılmasını önlemeyi hedeflemiştir. Bu doğrultuda Türk Ceza Kanununda ve bazı özel kanunlarda birtakım düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerden birisi de 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Malvarlığına Karşı Suçlar başlıklı Onuncu Bölümünde hüküm altına alınan "güveni kötüye kullanma suçu"dur. Güveni kötüye kullanma suçuna ilişkin düzenlemeyle, bir kimsenin başkasına ait olup da belli amaçlarla zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunması veya bu devir olgusunu inkâr etmesi fiilleri suç sayılmıştır. Güveni kötüye kullanma suçunu konu edinen bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, yapısı itibariyle özel hukuk kurumlarını da içinde barındıran ve multidisipliner bir suç tipi olan güveni kötüye kullanma suçu hakkında genel bilgilere ve kanuni düzenlemeye yer verilmiş; suçun tarihi gelişimi, karşılaştırmalı hukukta düzenleniş şekli ve korunan hukuki değer konuları üzerinde durularak suç tipinin hukuki temelleri ortaya konulmuştur. Ayrıca güveni kötüye kullanma suçunun özel görünüm şekilleri üzerinde durulmuş, ortak özelliklere sahip bazı suç tipleriyle mukayesesi yapılmıştır. İkinci bölümde, suç teorisine ilişkin temel noktalara değinilmek suretiyle güveni kötüye kullanma suçunun unsurları detaylı olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, kusurluluğu etkileyen hâller, suçun özel görünüş biçimleri, şahsi cezasızlık veya cezanın azaltılmasını gerektiren sebepler, yaptırım ve ceza muhakemesine ilişkin hükümler ele alınmıştır. Ayrıca ilgili kısımlarda, güncel Yargıtay kararlarına yer verilerek yüksek mahkemenin güveni kötüye kullanma suçuna ilişkin yaklaşımı belirlenmiş, yeri geldikçe isabetsiz kararları üzerinde tahlillerde bulunulmuştur. Çalışmamızın sonuç kısmında ise, güveni kötüye kullanma suçu açısından yapmış olduğumuz değerlendirme, eleştiri ve önerilerimiz özetlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Güveni Kötüye Kullanma, Malvarlığı Hakları, Güven İlişkisi, Zilyetliğin Devri