Y kuşağı'nın finansal sağlığının, yaşam memnuniyeti ve iş tatmini üzerindeki etkisinde finansal refahın aracı rolü


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, AİLE VE TÜKETİCİ BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DOĞUŞ KAYA

Danışman: Zeynep Çopur

Özet:

Bireylerin finansal yönetimleri ve finansal kararlarında alacakları rasyonel kararları arzu ettikleri yaşam kalitelerine erişimlerinde önemli bir rol üstlenmektedir. Tüketim ile anılan Y kuşağı, içinde doğdukları teknoloji ve tüketim çağının getirileriyle finansal yönetimlerine en çok dikkat etmesi gereken kuşaktır. Kendilerinden sonraki kuşak olan Z kuşağına aktarabilecekleri finansal yönetim becerileri ülkelerin de sosyal refahını inşa etmede önem arz etmektedir. Araştırmada Y kuşağının finansal sağlık, finansal özgüven ve finansal sosyal karşılaştırma düzeyleri belirlenmiş, bu faktörlerin finansal refah, yaşam memnuniyeti ve iş tatminleri üzerindeki etkileri ile finansal refahlarının; finansal değişkenlerin yaşam memnuniyeti ve iş tatmini üzerindeki etkilerine aracı etki edip etmediği analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklemini Ankara'da bulunan devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan Y kuşağı idari ve akademik personel oluşturmaktadır. Çevrimiçi anket uygulaması ile 457 kişiye ulaşılmıştır Araştırma modeli üzerinden değerlendirilen sonuçlarda finansal sağlığın yaşam memnuniyeti üzerinde pozitif yönlü dolaylı etkisinin olduğu ve bu etkinin büyük ölçüde finansal refah aracılığıyla gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Finansal sağlığın iş tatmini üzerindeki pozitif etkisi ise hem doğrudan hem de dolaylıdır. Bu durum finansal sağlığın iş tatmini üzerinde önemli bir etkisi bulunduğunu göstermektedir ve bu sonuç çalışmanın en önemli bulgularından biridir. Finansal özgüvenin hem yaşam memnuniyeti hem de iş tatmini üzerinde pozitif yönlü dolaylı etkisi bulunmaktadır. Finansal özgüvenin artması finansal refahı da artırarak yaşam memnuniyeti ve iş tatminini de dolaylı olarak artıracaktır. Finansal sosyal karşılaştırmanın hem yaşam memnuniyeti hem de iş tatmini üzerinde negatif yönlü dolaylı etkisi bulunmaktadır. Bu durum finansal refahın aracı olarak finansal sosyal karşılaştırma ile yaşam memnuniyeti ve iş tatmini arasında negatif bir ilişki oluşturduğunu göstermektedir. Bu önemli sonuçların dışında tartışma bölümünde katılımcıların ölçeklere verdikleri cevaplar tek tek incelenerek; ölçeklerin ortalama puanları değerlendirilmiştir, verilen cevaplar katılımcıların demografik özelliklerine göre karşılaştırılmıştır, verilen cevaplar doğrultusunda araştırma ölçek puanlarının birbirleriyle ilişkileri üzerinde durulmuştur.