Dilbilgiselleşme ve Eski Uygurca edatlar

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELTEM CAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BÜLENT GÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma dilbilgiselleşme kuramı çerçevesinde edat oluşumlarını incelemekte bu bağlamda Eski Uygur Türkçesindeki edatların meydana geliş aşamalarını ele almaktadır. Bağımsız, sözcüksel bir birimin dilbilgisel bir birime dönüşme sürecini, bağımlı, dilbilgisel bir birimin ise daha çok dilbilgiselleşme sürecini açıklayan, dil birimlerin hem bu gelişim ve değişim aşamalarını hem de bu süreçte birbirleri arasında gerçekleşen ilişkiler ağını inceleyen dilbilgiselleşme kuramının tarihi, özellikleri, kapsam alanı, süreçleri değerlendirilmiştir. İsim veya fiillerin bu isim veya fiil özelliklerini dilbilgiselleşmeleri sürecinde aşama aşama kaybetmeleriyle meydana gelen edatların bu oluşum evreleri, özellikleri, kavram alanı incelenmiştir. Edat oluşumunun doğrudan isim veya fiil üzerinden değil mutlaka ara kategoriler aracılığıyla gerçekleştiği belirlenmiş, bu ara kategoriler içinden de ikincil edat kategorisinin özellikleri, kavram alanı, edat kategorisinden farkları açıklanmış, bu kapsamda Eski Uygur Türkçesine ait edatlar değerlendirilmiştir.