Türkiye'de Faaliyet Gösteren İlaç Firmalarının Web Siteleri Üzerine Bir Araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık İşletmeciliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Başar Kayıran
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selen Yeğenoğlu
Eş Danışman: Bilge Sözen Şahne
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1991 yılından bu yana kullanılmakta olan internet, dünya çapında sayısı giderek artan kullanıcıya çeşitli konularda bilgi sunmaya devam etmektedir. Sağlıkla ilgili konularda bilgi aramak için, internetin kullanımı oldukça yaygındır. Bu tez çalışmasında, ülkemizde faaliyet gösteren ilaç firmalarından AİFD ve İEİS üyelerinin web siteleri taranmıştır. Her iki sivil toplum kuruluşunun belirlemiş olduğu etik kurallardan, ortak olan 17 kritere uyumları açısından, AİFD ve İEİS'ye bağlı firmaların web siteleri taranmıştır. Ayrıca, AİFD için 5 ek kriter, İEİS için 2 ek kriter taranmıştır. Çalışma sonucu elde edilen veriler tablo haline getirilerek değerlendirilmiş ve daha önceki yıllarda yapılan aynı kriterlerin uygulandığı çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, SPSS 24.0 programı kullanılarak istatistiksel testler sınanmıştır. Her iki derneğin toplam uyumları karşılaştırıldığında; 2004'te %54,62 olan firma web siteleri uyumunun 2011'de %60,78'e, 2018'de ise, %61,38'e yükseldiği belirlenmiştir. Yine 2018 yılı sonuçlarına göre bir önceki 2011 yılı sonuçlarıyla arasındaki uyum artışının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Yapılan bu çalışmanın önemi, ülkemizde 2011'de %45 olan internet kullanımın 2018'de %66,8'e çıkmasına (3,36) paralel olarak, ilaç firmalarının web sitelerine verdiği önemin artmadığının göstergesi olarak, kriterlere uyumun anlamlı şekilde değişmediğini göstererek, web siteleri kılavuzlarının ilaç firmalarına yeterince benimsetilemediğini ortaya koymasıdır. Bununla birlikte, hem hukuksal açıdan hem de derneklerin yaptırımları açısından, bir uygulama eksikliği olduğu sonucunu ortaya çıkarmıştır. Çözüm olarak ise, yasal mevzuatın ve web siteleri kılavuzlarının daha da geliştirilerek, tarafsız ve özerk sağlık otoritelerince oluşturulacak kriterlerin ortaya konmasıyla, ilaç firmalarının web sitelerinin daha nitelikli düzeye getirilmesinin mümkün olabileceği sonucuna varılmıştır.