Okul öncesi öz düzenleme ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ FINDIK TANRIBUYURDU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TÜLİN GÜLER YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği (OÖDÖ)'nin Türkiye'deki çocuklara uygun hale getirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılmasıdır.Araştırma, Ankara'nın merkez ilçelerinden tabakalı örnekleme modeli ile seçilen okullara devam eden 48-72 aylık 233 çocukla gerçekleştirilmiştir. Uygulamalar, araştırmacı tarafından her çocukla birebir yapılmıştır. Uygulayıcı güvenirliğinin sağlanması amacıyla uygulamaların bir bölümü araştırmacı ve bir uzman tarafından eş zamanlı olarak puanlanmıştır.Ölçeğin uyarlamasının yapılmasında Uluslararası Test Komitesi (ITC)'nin belirlediği ölçek uyarlama basamakları izlenmiştir. İlk aşamada ölçeğin kaynak dilden çevirisi yapılmıştır. Daha sonra ölçek iki kültüre, dile ve okul öncesi eğitim alanına hâkim uzmanlarca tekrar kaynak dile çevrilmiştir. Çeviri ve orijinal metinler arasındaki tutarlılığa bakılıp ölçeğe son hali verilmiştir. Ayrıca ölçeğin uygulanacak görevleri içeren bölümü de alan uzmanlarınca değerlendirilmiştir.Uygulamalar sonunda veriler analiz edilmiş ve ölçeğin iki faktörlü bir yapı sergilediği belirlenmiştir. Söz konusu iki faktörlü yapı, toplam varyansın %52'sini açıklamıştır. Ölçeğin bütününde güvenirlik katsayısı (?) .83 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin Dikkat/Dürtü Kontrolü alt boyutu için güvenirlik katsayısı .88 ve Olumlu Duygu alt boyutunda içinse .80 olarak bulunmuştur.Belirlenen bağımsız değişkenler ile çocukların öz düzenleme düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılan analizlere göre çocukların öz düzenleme düzeyleri yaşları ile doğru orantılı bir artış göstermiştir. Bunun yanı sıra cinsiyet, çocukların devam ettikleri okul öncesi eğitim kurumunun türü, anne-baba yaşı ve doğum sırası değişkenleri ile çocukların öz düzenlemeleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir.Araştırmanın bulguları, Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği (OÖDÖ)'nin Türkiye'deki çocukların öz düzenleme becerilerinin değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.