Assessing the diffusion of nanotechnology in Turkey: A social network analysis approach
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgi ve Belge Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HAMİD DERVİŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YAŞAR AHMET TONTA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, Sosyal Ağ Analizi metodunu (SNA) kullanarak son on yılda Türkiye'de nanobilim ve nanoteknolojinin yayılmasını ölçmektedir. Bu tez aynı zamanda, etnografik yöntemler, eş kelime analizi, bilim dünyasındaki "invisible college" ilişkilerine odaklanarak ve atıfları inceleyerek bilim insanları arasında nanoteknoloji bilgisinin yayılımını ve akışını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Tezde bileşik bir sorgu cümlesi ile "Web of Science"da yayınlanmış (WoS) 10,062 makale ve eleştiri yazısı (2664 tanesi 2000-2005 yılları arasında, 7398 tanesi ise 2006-2010 yılları arasında yayınlanmış) incelenmiştir. Eş yazarlık ağ analizi sonuçlarına göre yakınlık merkeziliği katsayısı yüksektir. Bu da Türkiye'de nanoteknolojinin yayılımını kolaylaştıran "küçük dünya" olgusunun varlığına işaret etmektedir. Ağda nanoteknolojinin yayılımında etkili olan bilimciler olduğunu bulduk. Araştırma hipotezi nanoteknolojinin yayılımını gösteren sosyal ağ özellikleri incelenerek test edilmiştir. Hipotez üç aşamada sınanmıştır: (1) Üretken yazarlar ağ yapısında nanoteknoloji yayılımını tetiklemektedir; (2) Nanoteknolojinin yayılımı alt kümelerde daha hızlıdır; ve (3) Eş kelime analiziyle elde edilen taksonomi küresel düzeydeki bulgularla benzerlik göstermektedir. Ağ yapısı içinde en yüksek merkezilik derecesine sahip olan üniversiteler üzerinde çalışılmıştır. Sonra, Türkiye'de nano teknolojilerin yayılma hızını analiz etmek için her iki dönemin sonuçları karşılaştırılmıştır. Nanoteknoloji alanı ile ilgili araştırmaların Malzeme Bilimi ile Biyomedikal Bilim arasında geniş bir yelpazede yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, TÜBİTAK ve Kalkınma Bakanlığının nano teknolojilere yönelik mali desteklerinin arttığı gözlenmiştir. Türkiye'de nano teknolojilerin yayılmasında etkili olan tanınmış bilimciler ile yapılan yüz yüze görüşmelerle analiz sonuçları doğrulanmıştır. Yapılan 10 görüşmede verilen cevaplar niteliksel analiz yöntemi olan Gizli Anlam Analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar görüşmelere katılan bilimcilerin genellikle kendi grupları (küme) içinde çalışmayı tercih ettiklerini göstermektedir. Bilimciler arasındaki bilimsel işbirliğinin sosyal ağlar aracılığıyla artmasına bağlı olarak nano teknolojinin yayılımının devam etmekte olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler :Sosyal ağ analizi, Nanoteknoloji, Bilim haritalama, Gizli anlam analizi, Bindirme haritalar, Etnografik görüşmeler