Sağlıklı bireylerde geleneksel üzüm içeceği hardaliyenin serum antioksidan ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİRDEM AMOUTZOPOULOS
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FATMA GÜLHAN SAMUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hardaliye, geçmişi asırlar öncesinde dayanan geleneksel, fermente ve alkolsüz bir içecektir. Bir üzüm içeceği olan hardaliyenin, biyoaktif bileşenlerin potansiyel bir kaynağı olarak antioksidan etki gösterebileceği düşünerek planlanan bu çalışma sağlıklı bireylerde günlük diyete ilave edilen hardaliyenin, bazı antioksidan ve biyokimyasal parametreler üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü bir müdahale çalışmasıdır. Toplam 89 sağlıklı yetişkin birey çalışmaya katılmış ve katılımcılar randomizasyona göre grup 1, grup 2 ve kontrol olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Kontrol grubu hariç olmak üzere her iki grupta yer alan bireyler 6 hafta süreyle (grup 1: 500 mL/gün, grup 2: 250 mL/gün) hardaliye tüketmiştir. Hardaliye uygulamasının başlangıcı ve sonrasında, bireylerden alınan kan örneklerinde bazı oksidan, antioksidan ve biyokimyasal parametreler analiz edilmiş, bireylerin kan basıncı ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Çalışmanın sonunda hardaliyenin, antropometrik ölçümler, kan basıncı, genel biyokimya ve serum mineralleri üzerinde önemli bir etkisi gözlenmezken (p>0.05), toplam serum toplam antioksidan kapasite (TAK) ve C vitamini düzeylerinde istatiksel önemi olmasa da artışlar saptanmıştır (p>0.05). Grup 1 ve grup 2?nin bazı oksidatif stres göstergeleri [dien konjugat (DK), malondialdehit (MDA) ve homosistein] düzeylerinde azalma saptanmıştır (p<0.001). Hardaliye tüketiminin DK, MDA ve homosistein üzerindeki etkisinin, yapısındaki fenolik bileşiklerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Doz-yanıt ilişkisinin sadece homosistein için saptandığı bu araştırma sonuçları, hardaliyenin bazı oksidatif stres parametreleri üzerindeki antioksidan etkisini desteklemektedir. Ancak antioksidan özelliğinin ve doz etkinliğinin daha iyi anlaşılabilmesi için ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.