Aşkî ve Heft Peyker Mesnevisi (İnceleme-metin-özel adlar dizini)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLI AYTAÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FATMA SABİHA KUTLAR OĞUZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmamızda XV. yüzyıl şairlerinden Aşkî'nin Heft Peyker mesnevisinin yazı çevrimi ve incelemesi yapılmıştır. Bu sayede, Nizâmî'nin Heft Peyker mesnevisinin, Türk edebiyatında günümüzde elde olan ilk tercümesi ilim dünyasına kazandırılmıştır. Çalışmamız giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır: "Aşkî'nin Hayatı ve Eserleri", "İnceleme" ve "Metin". Giriş kısmı; Heft Peyker mesnevisinin kaynağı, anlatım tekniği, Fars ve Türk edebiyatlarında Heft Peyker konusunda eser meydana getirmiş şairler ve eserleri hakkındadır. Birinci bölüm; Aşkî'nin hayatı ve eserleri ile ilgili bilgileri içermektedir. İkinci bölümde; Aşkî'nin Heft Peyker mesnevisi dış yapı ve iç yapı açısından değerlendirilmiştir. Sonrasında ise orijinali Nizâmî'ye ait olan eserle Aşkî'nin eseri arasında bir karşılaştırma yapılmış, iki eser arasındaki benzerlik ve farklılıklara işaret edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın üçüncü ve son bölümünde ise metnin yazı çevrimine yer verilmiş, metin hazırlanırken izlenen yol ve kullanılan transkripsiyon sistemine ait bilgiler aktarılmıştır. Aşkî'nin bu eseri, bugünkü bilgilerimizle Nizâmî'nin aynı adlı eserinden yapılmış elde olan ilk tercüme olmasıyla, şair bu anlamda, kendinden sonraki meslektaşlarına yol gösterici olarak değerlendirilmektedir. Anahtar Sözcükler: Heft Peyker, Behrâm-ı Gûr, Aşkî, Nizâmî-i Gencevî, Türk Edebiyatı, hikâye, mesnevi.