Türkiye enerji piyasasında yeşil elektrik ve yeşil sertifika talebinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Temiz Tükenmez Enerjiler A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMİT ÇALIKOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Merih Aydinalp Köksal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'nin elektrik üretiminin yaklaşık üçte ikisi fosil yakıtlara dayalıdır. Fosil yakıtların temininde büyük ölçüde dışarıya bağımlı olduğumuz ve bu yakıtların çevreye olan olumsuz etkileri düşünüldüğünde yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının artırılması önem arz etmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimini destekleyen mevcut politikaların yanında ülkemizde bir gönüllü yeşil sertifika mekanizmasının kurulmasıyla yatırımcılar için ek bir getiri sağlanabilecektir. Aynı zamanda sertifikalar sayesinde tüketicilerin yeşil elektriğe ulaşması mümkün kılınabilecektir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de kurulacak gönüllü yeşil sertifika mekanizmasıyla yeşil elektrik ve yeşil sertifikalara ticari elektrik tüketicilerinin talebinin hesaplanması, yeşil sertifikaların yenilenebilir enerji yatırımcılarına sağlayacağı maddi getirinin hesaplanması ve oluşacak yeşil sertifika piyasası hacminin sertifika arz ve talebi açısından analiz edilmesidir. Bu tez çalışmasının ilk bölümünde Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından sanayi sektöründeki elektrik tüketicileri, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi gerçekleştiren üreticiler ve elektrik tedarik şirketleri olmak üzere üç ayrı gruba uygulanan "Yeşil Elektrik Anketleri"nin sonuçları analiz edilmiştir. Söz konusu anketler 200'ü sanayi sektöründeki elektrik tüketicileri, 42'si elektrik üretim şirketi ve 106'sı da elektrik tedarik şirketi olmak üzere 348 faklı şirket tarafından %48'lik geri dönüş oranıyla yanıtlanmıştır. Ayrıca, tüketicilere yönelik yeşil elektrik anketlerini yanıtlayan sanayi kuruluşları Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında yer almaktadır. Tüketicilere yönelik yeşil elektrik anketi sonuçları şirketlerin %96'sının yeşil elektrik kullanmayı tercih edeceğini göstermektedir. Ayrıca bu şirketlerin %21'i de yeşil elektriği standart elektrikten pahalı olsa dahi tercih edeceğini belirtmiştir. Yeşil elektriği pahalı olsa da tercih edeceğini belirten şirketlerin toplam elektrik tüketimlerinin, ankete katılan şirketlerin elektrik tüketimlerine oranı da %24 olmuştur. Üreticilere yönelik yeşil elektrik anketine katılan şirketlerin hepsi, tedarik şirketlerine yönelik yeşil elektrik anketine katılan şirketlerin de %87'si kurulacak yeşil sertifika sisteminden yararlanmak istediği yönünde yanıtlar vermiştir. Anket sonuçları Türkiye'de yeşil sertifikalara ve yeşil elektriğe yüksek bir talep olduğunu göstermektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Türkiye'de gönüllü yeşil sertifikalarının kullanımının ekonomik analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, yıllık sertifikalandırılmış yeşil elektrik arzının 50,8 milyon MWh rakamına ulaşabileceği belirlenmiştir. Bu rakam ile yenilenebilir enerji yatırımcılarına yıllık 76 milyon TL'lik bir ek gelir sağlanabilecektir. Ayrıca, anket sonuçlarına dayanılarak yapılan hesaplamalar yalnızca sanayi ve ticaret sektörlerinde yıllık 34,8 milyon MWh sertifikalandırılmış yeşil elektrik talebi olacağını göstermektedir. Sonuçlar, ülkemizde bir yeşil sertifika mekanizmasının kurulması durumunda yeterli bir piyasa hacminin oluşabileceğini göstermektedir.