Stokastik talep ve geri dönüşlü ekonomik parti büyüklüğü problemi üzerine bir çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEREN DİRİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): KAZIM BARIŞ ATICI

Özet:

Yeniden üretim sistemlerinde karşılaşılan en önemli problemlerden biri klasik Ekonomik Parti Büyüklüğü Problemi (EPBP)'nin yeniden üretim sistemlerine uyarlanmasıdır. Yeniden üretim sistemlerinde arz ve talebin dengelenmesi açısından büyük önem taşıyan Geri Dönüşlü Ekonomik Parti Büyüklüğü Problemi (GD-EPBP)'nin NP-zor karmaşıklık sınıfına dahil olduğu bilinmektedir. Diğer bir ifade ile problemin optimal çözümünün hesapsal verimliliği yüksek bir algoritma ile elde edilmesi mümkün değildir. Bunun yanı sıra, hem talep hem de geri dönen ürün miktarlarının deterministik yapıda olduğunun varsayılması, GD-EPBP'nin gerçek hayat koşullarındaki uygulanabilirliğini kısıtlamaktadır. Bu nedenle bu tez çalışmasında problem, talebin ve geri dönüşlerin stokastik ve durağan olmayan bir yapıda olduğu varsayımı ile ele alınmış ve literatürde yaygın olarak bilinen Silver-Meal (SM) sezgiseli yeniden üretim sistemlerine uyarlanarak problemin çözümü için hesapsal açıdan verimli sezgisel bir algoritma geliştirilmiştir. Sonlu planlama ufkuna sahip tek bir ürün için ne zaman ve ne kadar üretim ve/veya yeniden üretim yapılacağına karar vererek; elde bulundurma, elde bulundurmama ve kurulum maliyetlerinden oluşan toplam beklenen maliyeti minimize edecek olan envanter planını belirlemek amaçlanmıştır. Son olarak, algoritmanın performansı üzerinde etkili olabilecek çeşitli faktörlerin hesaba katıldığı geniş bir test seti üretilmiş ve algoritmanın işlemsel etkinliği ile ilgili bulgulara ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler Yeniden Üretim, Stokastik Envanter Kontrolü, Sezgisel Algoritmalar, Karma Tamsayılı Programlama.